Κατά πάγια νομολογία, ο εργοδότης δικαιούται να κατακρατεί ημερομίσθια οφειλόμενα προς τον εργοδοτούμενο ή να προβαίνει σε αποκοπές όταν υπάρχει όρος στη σύμβαση του που να παρέχει ένα τέτοιο δικαίωμα. Στην περίπτωση που ένας εργοδοτούμενος παραβεί όρους του συμβολαίου του, δεν του αποστερείται το δικαίωμα να πληρωθεί το μισθό του αλλά ο εργοδότης θα μπορούσε να κινηθεί εναντίον του δικαστικά.

Τα Γεγονότα:

Η παραπονούμενη Σ.Σ εργαζόταν με την συνάδελφό της Κ.Κ. ως υπάλληλοι στην υποδοχή ξενοδοχείου στον Πρωταρά από την 01/05/1993 μέχρι τις 04/11/2005 που η απασχόλησή της διακόπηκε. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της ίδιας και της συναδέλφου της, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις τον Σεπτέμβρη του 2005 χάθηκαν από το χρηματοκιβώτιο του τμήματος υποδοχής 100ΛΚ και 600ΛΚ.

Έλεγχος όμως από το λογιστήριο του ξενοδοχείου διεπίστωσε ότι το συνολικό απολεσθέν ποσό ήταν 720 ΛΚ που απολέσθηκε σε 3 διαφορετικές ημέρες του Σεπτέμβρη κατά τις οποίες οι Σ.Σ. και Κ.Κ. εργαζόντουσαν μαζί. Έτσι η εταιρία απέκοψε από το μισθό Οκτωβρίου τόσο της Σ.Σ. όσο και της Κ.Κ. το ποσό των 360ΛΚ.

Ένα μήνα μετά την αποκοπή αυτού του ποσού, δηλαδή το Νοέμβρη του 2005, η Σ.Σ. ζήτησε τη μεσολάβηση της συντεχνίας της αφού διαπίστωσε ότι πέραν των 360ΛΚ, της αποκόπηκε επιπλέον ποσό 147 ΛΚ. Όταν ρώτησε τον διευθυντή του ξενοδοχείου για την τελευταία αποκοπή, αυτός της είπε ότι παρέλειψε να κτυπήσει την κάρτα εργασίας της ορισμένες φορές.

Αυτό η Σ.Σ. το θεώρησε ως εξαναγκασμό σε παραίτηση, οπόταν και πήρε τα πράγματά της και αποχώρησε. Μετά από παρέμβαση του συντεχνιακού, αυτό το ποσό επιστράφηκε εντός ολίγων ημερών. Παρόμοιες αποκοπές έγιναν και σε άλλους υπαλλήλους.

Η ίδια και η συνάδελφός της παραδέχθηκαν πως παρόλο που δεν έπραξαν οτιδήποτε λανθασμένο, τα χρήματα όντως χάθηκαν ενώ βρίσκονταν υπό την επίβλεψή τους και πως ήταν πάγια τακτική του ξενοδοχείου να αποκόπτει μισθούς σε παρόμοιες περιπτώσεις όταν διαπιστωνόταν έλλειμα στο ταμείο. Παρόμοια συμβάντα έτυχαν και στο παρελθόν.

Η Σ.Σ. στην κατάθεσή της ανέφερε ότι ο λόγος που την οδήγησε στην τελική της απόφαση ήταν γιατί της αποκόπηκαν για δεύτερη φορά κάποια λεφτά από το μισθό (το ποσό των ΛΚ147) χωρίς η ίδια να ενημερωθεί. Εξέφρασε προς τον συντεχνιακό την επιθυμία της να επιστρέψει στην εργασία της μετά την καταβολή του ποσού από την εταιρεία πίσω στον λογαριασμό της, αλλά πληροφορήθηκε πως δεν την ήθελαν πίσω οι εργοδότες. Παραδέχθηκε επίσης πως δεν χτύπησε κάποιες φορές την κάρτα εργασίας της κατά την αναχώρησή της, προβάλλοντας σαν δικαιολογία ότι είχε μωρά και βιαζόταν.

Παρόμοια ήταν και η κατάθεση της Κ.Κ η οποία επίσης δεν χτυπούσε την κάρτα της κανονικά γιατί το σύστημα βρισκόταν σε υπόγειο χώρο του ξενοδοχείου και φοβόταν να κατεβαίνει τις νύχτες γιατί ήταν ανεπαρκής ο φωτισμός.

Η παραπονούμενη με αίτησή της στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών ζήτησε επιστροφή του ποσού των 360ΛΚ και αποζημιώσεις για εξαναγκασμό σε παραίτηση.

Η Απόφαση:

Το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών αποφάσισε πως δικαιολογημένα η διεύθυνση του ξενοδοχείου κατακράτησε το εν λόγω ποσό καθότι «ενήργησαν δυνάμει ρητού και ή εξυπακουόμενου όρου που πήγαζε μέσα από τη φύση των ίδιων των καθηκόντων που η Αιτήτρια ανέλαβε να εκτελεί». Το εν λόγω ποσό απολέσθηκε λόγω παράλειψης και αμέλειας της Σ.Σ. να εκτελέσει επαρκώς τα καθήκοντά της.

Περαιτέρω, ενώ στην κατάθεση τους ανέφεραν ότι δεν είχαν οποιαδήποτε ευθύνη για την απώλεια των λεφτών καθότι δεν υπήρξε από μέρους τους οποιοδήποτε λάθος, αντεξεταζόμενες παραδέχθηκαν ότι το ταμείο του τμήματος τελούσε κάτω από τον έλεγχο και τη φύλαξή τους και ότι όφειλαν να παραδίδουν όλα τα λεφτά όπως τα εισέπρατταν. Διαφάνηκε επίσης από τις καταθέσεις ότι αυτή η ενέργεια ήταν πάγια τακτική από την πλευρά της διεύθυνσης και η αποδοχή της παραπονούμενης χωρίς επιφύλαξη της μηνιαίας της μισθοδοσίας, ενίσχυσε τη θέση του ξενοδοχείου, τόσο για την ίδια αλλά και το υπόλοιπο προσωπικό.

Ο δε τερματισμός της απασχόλησής της δεν μπορεί να θεωρηθεί αδικαιολόγητος μιας και δεν τεκμηριώνεται εξαναγκασμός σε παραίτηση (constructive dismissal). Ο εργοδότης δεν ενήργησε εκδικητικά, αφού το ίδιο έπραξε και για άλλους υπαλλήλους και αμέσως επέστρεψε το ποσό κατόπιν της παρέμβασης του συντεχνιακού και αυτή η ενέργεια του ξενοδοχείου ήταν αντιστάθμισμα στην παράληψη της υπαλλήλου να συμμορφωθεί με τις οδηγίες του εργοδότη.

Ως εκ των οποίων, η αίτηση της Σ.Σ. απορρίφθηκε.

Διευκρίνιση: Για την αποκοπή από το μισθό του εργοδοτουμένου, προβλέπει το άρθρο 10 του σχετικά πρόσφατου νόμου 35(Ι)2007 περί Προστασίας των Μισθών που δημοσιεύθηκε στις 21.3.2007.

«10. (1) Τηρουμένων των διατάξεων των εδαφίων (2), (3) και (4) του παρόντος άρθρου, δεν επιτρέπονται αποκοπές ποσών από το μισθό, παρά μόνο-

α. αποκοπές που προνοεί νόμος ή κανονισμός
β. αποκοπές σύμφωνα με κανονισμούς ταμείων σύνταξης, ταμείων προνοίας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης
γ. αποκοπές δυνάμει δικαστικής απόφασης
δ. αποκοπές για αποζημίωση λόγω ζημιάς που υπέστη η επιχείρηση και που προκλήθηκε σκόπιμα ή ένεκα βαριάς αμέλειας του εργοδοτούμενου
ε. άλλες αποκοπές, μετά από συγκατάθεση του εργοδοτούμενου.

(2) Πριν από την αποκοπή από τον μισθό, για λόγους αποζημίωσης του εργοδότη, σύμφωνα με την παράγραφο (δ) του εδαφίου (1), πρέπει να γίνεται διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, που θα έχουν ως στόχο, μεταξύ άλλων, τον καθορισμό του ύψους της αποζημίωσης και τον τρόπο καταβολής της και, σε περίπτωση που δεν υπάρχει αναγνωρισμένος μηχανισμός εκπροσώπησης των εργοδοτουμένων μέσα στην επιχείρηση, πρέπει να γίνεται διαβούλευση με τον ίδιο τον εργοδοτούμενο.

(3) Σε περίπτωση που οι διαβουλεύσεις, δυνάμει του εδαφίου (2), δεν καταλήξουν σε διευθέτηση της διαφοράς, τότε η διαφορά θα παραπέμπεται στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων για μεσολάβηση και, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία στο στάδιο της μεσολάβησης, τότε το Υπουργείο θα παραπέμπει την διαφορά στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών.

(4) Οι αποκοπές από το μισθό δυνάμει του παρόντος άρθρου περιορίζονται στο βαθμό που ο εργοδοτούμενος θα μπορεί να συντηρήσει τον εαυτό του και την οικογένειά του.