Το μήνυμα της συνέχισης των υφιστάμενων μεταρρυθμίσεων σε όλα τα Κράτη Μέλη, περιλαμβανομένης της Κύπρου και της Ελλάδας, στέλνει ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Γιέρκι Κατάινεν, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο ΚΥΠΕ, επισημαίνοντας τις νέες επενδυτικές ευκαιρίες που ανοίγει η Ευρωζώνη.

Προτείνει τη δυνατότητα της χρηματοδότησης με το νέο κονδύλι του κοινοτικού προϋπολογισμού για την υποστήριξη μεταρρυθμίσεων και συνιστά στα Κράτη Μέλη που το έχουν ανάγκη να χρησιμοποιήσουν χρήματα από τα διαρθρωτικά ταμεία για μόχλευση επενδύσεων μέσω του επόμενου EFSI, το γνωστό πακέτο Γιούνκερ.

Ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν εξηγεί αναλυτικά το πώς θα είναι τα επόμενα επενδυτικά σχέδια της ΕΕ, όπως και το νέο προσανατολισμό και το δρόμο για τις κοινές αμυντικές προμήθειες -ένα νέο στοιχείο του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) 2021-2027, που θα ανατρέψει την εικόνα στους αμυντικούς προϋπολογισμούς των κρατών – μελών.

Επίσης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την εξάπλωση του λαϊκισμού, που πρέπει να αντιμετωπιστεί με επιχειρήματα. O Φινλανδός πρώην Πρωθυπουργός και Υπουργός Οικονομικών, ζητά από τα Κράτη Μέλη να σταματήσουν να λαμβάνουν τη σημερινή κατάσταση ως δεδομένη, προτρέπει να σταματήσουν να κατασκευάζουν “τον εχθρό στις Βρυξέλλες”, εξηγώντας πως ο κίνδυνος είναι “οι πολίτες τους να τους πιστέψουν στο τέλος”, με συνέπειες σαν και αυτές του Brexit. Και ταυτόχρονα ζητά από τους φιλοευρωπαίους πολιτικούς να συζητήσουν δημόσια με επιχειρήματα απέναντι στους λαϊκιστές.

Αναλυτικά, ο Αντιπρόεδρος Κατάινεν εξηγεί πώς πρέπει να κινηθούν τα Κράτη Μέλη σε σχέση με τις μεταρρυθμίσεις.

“Το τι μεταρρυθμίσεις πρέπει να γίνουν διαφέρει σε κάθε κράτος – μέλος. Σε ορισμένες χώρες, έχουν αρχίσει να μεταρρυθμίζουν τους χρηματοπιστωτικούς κανονισμούς, κυρίως τη ρύθμιση της κεφαλαιαγοράς, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να επενδύσουν περισσότερο σε υποδομές. Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο σε ορισμένες χώρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η Υπηρεσία Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων της Επιτροπής βοήθησε τις χώρες να αξιολογήσουν τις αλλαγές. Σε ορισμένες χώρες έχουν θέματα σχετικά με το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό. Σε πολλές χώρες αυτό γίνεται όλο και μεγαλύτερο πρόβλημα. Η συγκριτική αξιολόγηση των καλύτερων επιδόσεων, δείχνει πρωτοκαθεδρία σε όσους έχουν καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα, η επαγγελματική κατάρτιση είναι επίσης ένα ζήτημα”, είπε στο ΚΥΠΕ.

Ορισμένες χώρες, ανέφερε, «έχουν προβλήματα με τη λειτουργία της δικαιοσύνης. Είτε δεν είναι αρκετά διαφανής, είτε είναι εξαιρετικά αργή. Το επιχειρηματικό περιβάλλον όμως είναι έτσι. Δεν υπάρχει ασημένια σφαίρα που θα ανοίξει αμέσως κάνουλες χρημάτων. Εάν υπάρχουν καλά σχέδια, εάν υπάρχει ζήτηση και το επιχειρηματικό περιβάλλον είναι σταθερό, τότε συνήθως αντλούνται κεφάλαια. Μερικές φορές, ο κοινωνικός τύπος μεταρρυθμίσεων, όπως η εκπαίδευση, μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο”.

Ο Αντιπρόεδρος εν συνεχεία επεξηγεί τη δομή του διάδοχου προγράμματος μόχλευσης επενδύσεων στην ΕΕ, δηλώνοντας ότι “Το νέο Ταμείο “InvestEU” βασίζεται στην εμπειρία του EFSI, οπότε αυτό που θέλουμε να κάνουμε τώρα είναι να δημιουργήσουμε ένα πιο απλό επενδυτικό μέσο από αυτό που είχαμε μέχρι αυτή τη στιγμή. Θέλουμε να βάλουμε μαζί κάτω από ένα Ταμείο όλα τα κεντρικά διαχειριζόμενα χρηματοπιστωτικά μέσα -είχαμε 14 στο σύνολο- για να διευκολύνουμε όλους όσους θέλουν να το χρησιμοποιήσουν.»

Η σημερινή δομή, εκτιμά, «ήταν μια ζούγκλα. Έχει κατασκευαστεί με καλή πίστη, αλλά μετά την ολοκλήρωση του EFSI στα τέλη του 2020, δημιουργούμε ένα νέο ταμείο με την εμπειρία που συγκεντρώσαμε από το EFSI και βάλαμε όλα τα συστήματα εγγύησης, τις διευκολύνσεις δανείων κτλ κάτω από μια στέγη – κάτι απλούστερο για τους τελικούς δικαιούχους».

Το δεύτερο, σημειώνει, «είναι ότι προσπαθούμε να μεγιστοποιήσουμε τον αντίκτυπο των πόρων μας στον προϋπολογισμό -έτσι, συγκεντρώνοντας μαζί τους πόρους, δημιουργούμε κέρδη απόδοσης. Επομένως, αναμένουμε να αυξήσουμε τις επενδύσεις κατά 15% μόνο με τη μεταρρύθμιση του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούμε τους πόρους,» ενώ το τρίτο στοιχείο είναι ότι θέλουμε να ανοίξουμε τις εγγυήσεις της ΕΕ σε πολλά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

«Η ΕΤΕπ θα παραμείνει ο κύριος εταίρος υλοποίησης, αλλά η πόρτα είναι ανοιχτή για τις εθνικές εμπορικές τράπεζες και ιδρύματα τύπου της EBRD. Θέλουμε να αυξήσουμε και να ενθαρρύνουμε την καινοτομία σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο,» πρόσθεσε.

Τέλος, αναφέρει, «υπάρχει μια καινοτομία που επιτρέπει στα κράτη – μέλη να διαθέσουν ένα μέρος των χρημάτων που λαμβάνουν από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ προκειμένου να επωφεληθούν από το αποτέλεσμα της μόχλευσης. Για παράδειγμα, αν μια χώρα βάλει 10 εκατομμύρια διαρθρωτικά κεφάλαια στο ταμείο InvestEU, μπορεί να λάβει πολλαπλάσια χρήματα σε επενδύσεις, απ` ό,τι αν χρησιμοποίησε μόνο το αρχικό ποσό”.

Κληθείς να διευκρινίσει γιατί η Κύπρος βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της λίστα του EFSI, εξηγεί ότι “Σε σχέση με την Κύπρο, δεν είναι λόγω μεγέθους που βρίσκεται στο τέλος της κατάταξης, επειδή η κατάταξη είναι κατά ΑΕΠ. Η Μάλτα είναι ένα μικρό νησί και στο Λουξεμβούργο δεν μπορεί να έχουν πολλές επενδυτικές ανάγκες, αλλά στην Κύπρο για κάποιο λόγο, δεν καταφέραμε να ενθαρρύνουμε τις τοπικές επιχειρήσεις και τις αρχές να εξετάσουν τις ευκαιρίες του EFSI. Θα μπορούσα να φανταστώ ότι η χρηματοδότηση των ΜΜΕ είναι ένα πράγμα που η Κύπρος θα μπορούσε και πρέπει να χρησιμοποιήσει περισσότερο. Επίσης φυσικά η υποδομή”.

Αναφορικά με το νέο Ταμείο της ΕΕ για την άμυνα που θα παρουσιαστεί την Τετάρτη από την Κομισιόν, ο Αντιπρόεδρος περιγράφει τα εξής:

“Έχουμε τρία στοιχεία σε αυτό το ταμείο: το παράθυρο έρευνας, ανάπτυξης και την οικονομική εργαλειοθήκη. Η τρίτη είναι που σχετίζεται περισσότερο με τις δημόσιες συμβάσεις και είναι υπό διαμόρφωση. Αυτό που κάνουμε αυτή τη στιγμή είναι να προσπαθήσουμε να συνεργαστούμε με τα υπουργεία οικονομικών και άμυνας για τη δημιουργία οικονομικών μέσων που θα επιτρέψουν στις χώρες να κάνουν κοινές προμήθειες. Για παράδειγμα, εάν υπάρχουν πέντε χώρες που σχεδιάζουν να επενδύσουν σε δορυφόρους, αλλά οι κύκλοι του προϋπολογισμού είναι διαφορετικοί, π.χ. για την Ελλάδα υπάρχουν χρήματα για το επόμενο έτος, για τη Γερμανία σε 2 χρόνια, για την Φινλανδία σε 3 χρόνια, οι χώρες δεν μπορούν να κάνουν κοινές εξαγορές σε διαφορετικούς κύκλους του προϋπολογισμού», σημείωσε.

Συνεχίζοντας, είπε ακόμα ότι «προσπαθούμε να δημιουργήσουμε τώρα ένα εργαλείο για τα κράτη – μέλη που να χρησιμοποιήσουν για να κάνουν κοινές προμήθειες. Και φυσικά στο τέλος της ημέρας οι χώρες που κατέχουν τις δυνατότητες που αγοράζουν και το μοναδιαίο κόστος θα είναι χαμηλότερες. Πηγαίνουμε προς αυτήν την κατεύθυνση. Ο αμυντικός τομέας, αλλά και τα υπουργεία οικονομικών, είναι πολύ συντηρητικοί παίκτες. Δεν μπορούμε να τους αναγκάσουμε, αλλά καταλαβαίνουν ότι αυτό έχει νόημα και προσπαθούμε να το διευκολύνουμε. Η DGECFIN συνεργάζεται με τα υπουργεία. Η δυνατότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί επίσης για την ανανέωση των παραδοσιακών δυνατοτήτων, όπως θαλάσσια σκάφη ή αεροπλάνα”.

Κληθείς να διευκρινίσει σε τι συνίσταται η πρόταση χρηματοδότησης μεταρρυθμίσεων μέσω του επόμενου Προϋπολογισμού της ΕΕ (ΠΔΠ) εξηγεί ότι “Η παρούσα πρόταση επικεντρώνεται στην προώθηση των μεταρρυθμίσεων. Υπάρχουν δύο οπτικές, η πρώτη είναι να ενισχύσει τη διαρθρωτική υπηρεσία στήριξης μεταρρυθμίσεων της Κομισιόν και παράλληλα να διαθέσει ορισμένους πόρους στα κράτη – μέλη που πραγματοποιούν μεταρρυθμίσεις”.

Στη συνέχεια συνιστά σε Ελλάδα και Κύπρος να αξιοποιήσουν τη νέα δυνατότητα:

“Και οι δύο χώρες προωθούν μεταρρυθμίσεις. Όλα τα κράτη – μέλη πρέπει να μεταρρυθμίζονται συνεχώς, επειδή ο κόσμος γύρω μας αλλάζει. Έχουμε υπηρεσίες για όλα τα κράτη – μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου και της Ελλάδας, για να τις βοηθήσουμε να δουν τους διάφορους τομείς των αλλαγών. Αν τα κράτη – μέλη δεχθούν τις προτάσεις του προϋπολογισμού, θα υπάρξουν οικονομικά μέσα για να υποστηριχθούν αυτές οι μεταρρυθμίσεις. Ακόμη και αν κάποιος ισχυριστεί ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι πολύτιμες ακόμη και χωρίς οικονομική υποστήριξη, αν η πρόταση τελικώς περάσει, θα υπάρξουν κίνητρα για να αντιμετωπιστεί η λεγόμενη κόπωση των μεταρρυθμίσεων”.

Τέλος σε ό,τι αφορά την εξάπλωση του λαϊκισμού ενόψει ευρωεκλογών, ο Αντιπρόεδρος Κατάινεν τονίζει ότι “Υπάρχουν διάφορα πράγματα που πρέπει να γίνουν για την καταπολέμηση του λαϊκισμού. Το πρώτο είναι εκείνοι που θεωρούν ότι δεν είναι λαϊκιστές, για αυτούς υπάρχει ανάγκη για ισχυρή ηγεσία. Το βρετανικό δημοψήφισμα για το Brexit ήταν ένα καλό παράδειγμα ότι εάν κανείς παραπονιέται χρόνο με το χρόνο και δημιουργεί έναν εχθρό μπροστά στους πολίτες σας -ότι η ΕΕ είναι ο εχθρός- πιθανότατα οι άνθρωποι θα αρχίσουν να το πιστεύουν. Γιατί εκπλήσσονται μερικοί που οι πολίτες τους τούς πιστεύουν;»

«Έτσι, εάν θέλετε να πείσετε τους πολίτες σας ότι η ΕΕ είναι ο εχθρός σας, θα πάρετε αυτό που ζητήσατε. Και γι` αυτό οι πολιτικοί ηγέτες που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η ολοκληρωμένη Ευρώπη είναι καλύτερη από μια εθνικιστική Ευρώπη, πρέπει να την υπερασπιστούν. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχτείτε όλα όσα προτείνει η Κομισιόν αλλά πρέπει να έχετε ένα όραμα και να διατυπώσετε σαφώς στους πολίτες ποιο είναι το όραμά σας για την Ευρώπη. Το νιώθω πολύ έντονα, επειδή βρισκόμουν σε αυτήν την κατάσταση στην προηγούμενη δουλειά μου (ως πρωθυπουργός και ΥΠΟΙΚ της Φινλανδίας)”.

Οι λαϊκιστές με προκαλούσαν και το κύριο θέμα ήταν η ΕΕ, είπε. «Και δεν υποχώρησα μια ίντσα. Μερικές φορές επικρίνω τις προτάσεις της Κομισιόν, αλλά αυτό δεν σήμαινε ότι δεν θα υποστήριζα το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Αντ’ αυτού κατέγραφα τη δική μας λίστα προτεραιοτήτων – τι πρέπει να γίνει και πραγματικά, αυτό λειτούργησε πολύ καλά. Καταφέραμε να διατηρήσουμε τη δημοτικότητα της ΕΕ, ή τουλάχιστον τη σημασία της ΕΕ, έναντι της λαϊκίστικης ατζέντας. Και αυτό περιμένω από τους πολιτικούς ηγέτες. Το δεύτερο είναι ότι ο λαϊκισμός αυξάνεται εύκολα αν οι άνθρωποι δεν εμπιστεύονται τους εθνικούς θεσμούς”.

Πηγή: ΚΥΠΕ