Με την ευκαιρία της ετήσιας γενικής συνέλευσης της ομοσπονδίας εργοδοτών & βιομηχάνων (οεβ) που θα πραγματοποιηθεί την τρίτη 14 μαΐου 2019, και την οποία έχει προσκληθεί να προσφωνήσει ο πρόεδρος της δημοκρατίας κύριος νίκος αναστασιάδης, η οεβ εκδίδει το κάτωθι ανακοινωθέν.

Το 2018 αποτέλεσε σημαντικό έτος για τις εργασιακές σχέσεις και την κοινωνική πολιτική. Οι τεράστιες προσπάθειες που κατέβαλαν οι παραγωγικές δυνάμεις του τόπου για την διαχείριση των επιπτώσεων της κρίσης, την σταθεροποίηση και σταδιακή αποκατάσταση της αξιοπιστίας του τραπεζικού συστήματος, την αντιμετώπιση της έλλειψης ρευστότητας των κυπριακών επιχειρήσεων αλλά και των προβλημάτων σε σχέση με την αναδιάρθρωση των χρεών και τη μείωση του κόστους δανεισμού, αποτέλεσαν τα κυριότερα χαρακτηριστικά του έτους.

Η ανάκαμψη και σταθερότητα της κυπριακής οικονομίας συνεχίστηκε και κατά το 2018, ενώ η ανεργία παρουσίασε σημαντική μείωση με το ποσοστό να περιορίζεται στο 8,0% για το έτος (11,1%: 2017). Παράλληλα, το πρόβλημα εξεύρεσης ημεδαπού προσωπικού ή/και Κοινοτικών εργαζόμενων εντάθηκε, δημιουργώντας προβλήματα σε επιχειρήσεις συγκεκριμένων κλάδων οικονομικής δραστηριότητας (γεωργία, κτηνοτροφία, ξενοδοχεία / εστιατόρια, μεταποίηση, Forex, εμπόριο).

Σημαντικό γεγονός αποτέλεσε η εξαγορά της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας από την Ελληνική Τράπεζα, που είχε ως αποτέλεσμα την μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων που επιβάρυναν το τραπεζικό σύστημα και την οικονομία, προστατεύοντας παράλληλα τις καταθέσεις.

Η ΟΕΒ, μέσα από μια ολοκληρωμένη προσέγγιση κατέθεσε αριθμό υλοποιήσιμων εισηγήσεων για εκσυγχρονισμό του κράτους και στήριξη των επί μέρους τομέων της οικονομίας. Επιπροσθέτως, υποστήριξε σθεναρά την προσπάθεια μεταρρύθμισης της δημόσιας υπηρεσίας, την μόνιμη ελευθεροποίηση του ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων για ενίσχυση του λιανικού εμπορίου, την ανάθεση εργασιών από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα για τόνωση της οικονομίας, την παροχή κινήτρων για αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την στήριξη της έρευνας και καινοτομίας, την προσέλκυση ξένων επενδυτών και την εξωστρέφεια.

Το 2018, το λιμάνι Λεμεσού συμπλήρωσε ένα έτος διαχείρισης από τις εταιρείες Eurogate (για διαχείριση τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων), DP World (για διαχείριση τερματικού σταθμού γενικού εμπορίου και επιβατικού) και P&O Maritime (για διαχείριση των θαλάσσιων υπηρεσιών). Παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν αρχικά και τα απεργιακά μέτρα που είχαν ληφθεί από τις συντεχνίες, με την συμπλήρωση ενός έτους λειτουργίας υπό την διαχείριση των τριών ιδιωτικών εταιρειών, το λιμάνι Λεμεσού πέρασε σε μια νέα εποχή, με νέες προκλήσεις όσον αφορά τις εργασιακές σχέσεις.

Κατά την διάρκεια του έτους, οι συζητήσεις για την εφαρμογή του ΓεΣΥ εντάθηκαν, με την ΟΕΒ να επισημαίνει κατ’ επανάληψη την ανάγκη για διασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος αλλά και την παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων προκειμένου να αποτραπούν αρνητικές επιπτώσεις επί της απασχόλησης. Συγκεκριμένα, η ΟΕΒ εισηγήθηκε την κατάργηση των εργοδοτικών εισφορών ύψους 2% στο Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής, την μείωση της εισφοράς στο Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού από 1,2% σε 0,6% και την σταδιακή επαναφορά της εταιρικής φορολογίας από 12,5% σε 10%.

Τον Ιανουάριο του 2018, καταβλήθηκε μετά από 7 περίπου έτη, μισθολογική αύξηση λόγω της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής (ΑΤΑ) στον ιδιωτικό τομέα (εκεί και όπου εφαρμόζεται ο θεσμός της ΑΤΑ), με το νέο σύστημα υπολογισμού και καταβολής που συμφωνήθηκε σε ανώτατο επίπεδο κατά το 2017. Το ποσοστό της ΑΤΑ για το 2018 ανήλθε σε 0,28% επί των νέων μισθών.

Σε σχέση με τις συλλογικές συμβάσεις, παρά το γεγονός ότι αρκετές επιχειρήσεις παραμένουν σε δύσκολη οικονομική θέση, οι συντεχνίες επιδίωξαν την αποκατάσταση των μισθών και παρεμφερών ωφελημάτων που είχαν μειωθεί κατόπιν συμφωνιών κατά την διάρκεια της βαθιάς οικονομικής κρίσης, ως μέτρο στήριξης των επιχειρήσεων και συγκράτησης των θέσεων εργασίας. Επιπλέον, για πρώτη φορά αξίωσαν αυξήσεις σε μισθούς και παρεμφερή ωφελήματα σε επιχειρήσεις που είχαν αποκαταστήσει τις αποκοπές κατά την ανανέωση της προηγούμενης Συλλογικής Σύμβασης.

Τα αιτήματα των συντεχνιών οδήγησαν την ΟΕΒ στην διαμόρφωση στρατηγικής με στόχο την στήριξη και υποβοήθηση των επιχειρήσεων για διασφάλιση της βιωσιμότητας τους. Σε αυτό το πλαίσιο συμφωνήθηκε, εκεί και όπου ήταν εφικτό ανάλογα με τα αποτελέσματα και τις δυνατότητες κάθε επιχείρησης, η σταδιακή αποκατάσταση μέρους ή του συνόλου των μισθών και ωφελημάτων που είχαν μειωθεί κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, παραχωρήθηκαν συγκρατημένες μισθολογικές αυξήσεις και αυξήσεις σε παρεμφερή ωφελήματα.

Ο διαπραγματευτικός κύκλος του 2018 αφορούσε την ανανέωση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας αριθμού μεμονωμένων επιχειρήσεων αλλά και τριών σημαντικών κλάδων. Συγκεκριμένα, κατά το 2017 είχαν λήξει οι εξής κλαδικές συμβάσεις ή / και «Ειδικές Συμφωνίες»: Εισαγωγέων Μηχανοκίνητων Οχημάτων, Ναυτικών Πρακτόρων (Σημειωτών-Λιμενεργατών και Γραφειακού προσωπικού), και Πλοιοκτητών.

Σε μερικές περιπτώσεις, οι συμβάσεις δεν ανανεώθηκαν και ως εκ τούτου παραμένουν στις αρχές του 2019 ακόμα υπό διαπραγμάτευση. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων δε, συνομολογήθηκαν ειδικές συμφωνίες για διατήρηση μέρους της μείωσης του εργατικού κόστους, αποκαθιστώντας σταδιακά τις αποκοπές που έγιναν σε μισθούς και παρεμφερή ωφελήματα.

Κατά το 2018 η εργατική ειρήνη δεν διασαλεύτηκε ένεκα αποτυχίας για ανανέωση των συλλογικών συμβάσεων, με εξαίρεση τις τέσσερις πιο κάτω περιπτώσεις:

  • Στο λιμάνι Λεμεσού, οι απεργίες πραγματοποιήθηκαν κατά παράβαση του Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων και ενώ οι δυο πλευρές βρίσκονταν στο στάδιο της μεσολάβησης ενώπιον του Υπουργείου Εργασίας, αλλά και κατά παράβαση του περί Λιμενεργατών (Ρύθμιση Απασχόλησης) Νόμου – Κεφ. 184.
  • Στην παιδεία, οι απεργίες πραγματοποιήθηκαν από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις ΠΟΕΔ, ΟΕΛΜΕΚ και ΟΛΤΕΚ λόγω της διαφωνίας τους με τα προτεινόμενα μέτρα για την μεταρρύθμιση και εκσυγχρονισμό της Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης.
  • Στους Δήμους Στροβόλου και Αγλαντζιάς οι απεργίες πραγματοποιήθηκαν λόγω της διαφωνίας των συντεχνιών και του εργατικού προσωπικού των Δήμων με την κατακύρωση προσφορών σε ιδιωτικές εταιρείες για την αποκομιδή σκυβάλων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν κατά τον καλύτερο τρόπο οι αυξημένες ανάγκες στον τομέα αυτό και παρά το γεγονός ότι οι Δήμοι εγγυήθηκαν την διατήρηση του υφιστάμενου προσωπικού καθώς και των νομικών και συμβατικών δικαιωμάτων τους (μισθούς και παρεμφερή ωφελήματα).
  • Στον τομέα των δημόσιων μεταφορών, πραγματοποιήθηκαν απεργίες στην Εταιρεία Μεταφορών Επαρχίας Λεμεσού (ΕΜΕΛ) και στον Οργανισμό Συγκοινωνιών Πάφου (ΟΣΥΠΑ) λόγω της καθυστέρησης καταβολής του μισθού του Νοεμβρίου και την μη διασφάλιση καταβολής του μισθού του Δεκεμβρίου και του 13ου μισθού, ένεκα της διαφοράς μεταξύ του Υπουργείου και των εταιρειών μεταφορών σε σχέση με το ύψος καταβολής των χορηγιών από το Υπουργείο στις εταιρείες, με αποτέλεσμα την αδυναμία των εταιρειών να καταβάλουν τους μισθούς των εργαζομένων.

Με αφορμή τις πιο πάνω απεργίες, η ΟΕΒ κάλεσε επανειλημμένα το Κράτος να προωθήσει αποτελεσματική νομοθεσία για ρύθμιση της άσκησης του δικαιώματος της απεργίας σε όλες τις ουσιώδεις υπηρεσίες με σκοπό την διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας και την αποφυγή φαινομένων ομηροποίησης του Κράτους από τις συντεχνίες. Σημειώνεται ότι η ΟΕΒ υπέβαλε τον Μάϊο του 2015 πρόταση για νομοθετική ρύθμιση του δικαιώματος της απεργίας στις ουσιώδεις υπηρεσίες, ώστε οι απεργίες να μην θέτουν σε κίνδυνο την ζωή, την προσωπική ασφάλεια ή την υγεία του συνόλου ή μέρους του πληθυσμού ένεκα της διακοπής μιας ουσιώδους υπηρεσίας.

Πέραν από τα πιο πάνω, η ΟΕΒ κατά το 2018 ανέπτυξε έντονη και πολυσχιδή δραστηριότητα σε σωρεία άλλων θεμάτων εργασιακού περιεχομένου. Τα θέματα αυτά περιγράφονται συνοπτικά στην Ετήσια Έκθεση η οποία θα συζητηθεί στη Γενική Συνέλευση των Μελών της Οργάνωσης.

Μέσα στα πλαίσια της πολυδιάστατης αυτής δραστηριότητας της, η ΟΕΒ:

  • Διαφύλαξε τα εργασιακά θέσμια και τους θεσμούς της τριμερούς συνεργασίας.
  • Ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα σε σχέση με τη μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας, με έμφαση στον εξορθολογισμό του κρατικού μισθολογίου.
  • Συμμετείχε ενεργά στο διάλογο για την εφαρμογή του ΓεΣΥ.
  • Ανέλαβε πρωτοβουλίες και διοργάνωσε ενημερωτικά σεμινάρια για την σωστή εφαρμογή του Κοινοτικού Κεκτημένου για θέματα που άπτονται της Ασφάλειας και Υγείας στο χώρο της εργασίας.
  • Διοργάνωσε την τελετή απονομής των 2ων Βραβείων Γυναικείας Επιχειρηματικότητας «Εριφύλη» που στοχεύουν στην ανάδειξη και επιβράβευση γυναικών που έχουν συμβάλει στην ανάπτυξη της σύγχρονης οικονομίας, της καινοτομίας και της προαγωγής της επιχειρηματικότητας.
  • Ανέπτυξε και υλοποίησε το Έργο «Υγιείς Εργασιακές Σχέσεις-Σύγχρονες Επιχειρήσεις» με σκοπό την βελτίωση της ποιότητας εφαρμογής του Κυπριακού νομοθετικού και θεσμικού πλαισίου εργασιακών σχέσεων ανάμεσα στις Μικρο-Μεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η ΟΕΒ ως ο εκπρόσωπος των εργοδοτών σε διεθνές επίπεδο, ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα τόσο στα πλαίσια της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας όσο και στα διάφορα θεσμικά όργανα της Ε.Ε.