*Του Διαμαντή Ζαφειριάδη

Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερα πλοία που πλέουν σε θάλασσες που έχουν επισημανθεί ως υψηλού κινδύνου για πειρατεία, στρέφονται σε επιλογές παροχής ασφάλειας από ένοπλους φρουρούς για την προστασία τους. Πειρατικές επιθέσεις έχουν οδηγήσει στο δυσάρεστο και επώδυνο αποτέλεσμα να χαθούν αρκετές ανθρώπινες ζωές και να προκαλέσουν τραυματικές δοκιμασίες σε ομήρους. Περιστατικά του είδους έχουν κοστίσει στην παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία απώλειες δισεκατομμυρίων ευρώ, τόσο σε απώλεια φορτίου όσο και σε πληρωμές λύτρων. Αν και η χρήση του ενόπλων φρουρών ασφαλείας φαίνεται να αποθαρρύνει τους πειρατές, η παρουσία όπλων στα πλοία που διασχίζουν διεθνή ύδατα προκαλεί μια σειρά από ανησυχίες.

Ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποιήσεις (ISO) στην προσπάθεια του να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη, η ασφάλεια και η αξιοπιστία της χρήσης εταιρειών παροχής υπηρεσιών ένοπλων φρουρών ασφαλείας, έχει εκπονήσει την προδιαγραφή ISO/PAS 28007:2012 «Πλοία και θαλάσσια τεχνολογία – Κατευθυντήριες γραμμές για ιδιωτικές Ναυτιλιακές Εταιρείες Ασφαλείας που παρέχουν μέσω ιδιωτικής σύμβαση ένοπλο προσωπικό ασφαλείας στα πλοία».

Το ISO/PAS 28007 είναι το μόνο εκπονηθέν Διεθνές Πρότυπο που καλύπτει την παροχή ασφάλειας από ένοπλους φρουρούς στα πλοία. Η εξειδικευμένη καθοδήγηση που παρέχει η προδιαγραφή ISO/PAS 28007:2012 αφορά όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα τις παρεχόμενες υπηρεσίες ασφαλείας από ένοπλο προσωπικό επί πλοίων.

Η προδιαγραφή εξετάζει τα στοιχεία του συστήματος διαχείρισης της ασφάλειας όπως το σχεδιασμό, τους πόρους, τη κατάρτιση και την εκπαίδευση, την επικοινωνία και την τεκμηρίωση. Περιγράφει επίσης τις λειτουργικές απαιτήσεις για την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως τη διαχείριση ατυχημάτων, συμβάντων έκτακτης ανάγκης, την έρευνα, την υγεία και την ασφάλεια, καθώς και τα παράπονα των πελατών.

Η επιχείρηση παροχής υπηρεσιών ασφαλείας οφείλει να καθορίσει, να εκτιμήσει, να αξιολογήσει και να τεκμηριώσει ένα Σύστημα Διαχείρισης Υπηρεσιών Ασφαλείας λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δυνητικά ενδιαφερόμενα, με τις σχετικές υπηρεσίες, μέρη και όλους τους εσωτερικούς και εξωτερικούς παράγοντες που επηρεάζουν την πληρότητα, την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα αυτών των υπηρεσιών από ένοπλο προσωπικό που επιβαίνει στα πλοία. Καθίσταται σαφές ότι τέτοιοι ενδεικτικοί παράγοντες περιλαμβάνουν τις εθνικές και διεθνείς νομοθετικές και κανονιστικές απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν την αδειοδότηση λειτουργίας, προμήθειας, μεταφοράς και χρήσης πυροβόλων όπλων, καθώς και το εισαγωγικό και εξαγωγικό εμπόριο και το ναυτικό δίκαιο, το πολιτικό περιβάλλον και τις γεωπολιτικές ισορροπίες και επιπλοκές στην περιοχή δραστηριοποίησης, το φυσικό περιβάλλον της γεωγραφικής περιοχής δραστηριοποίησης, τις προσδοκίες, τις ανοχές και τις απαιτήσεις των πελατών και των λοιπών ενδιαφερομένων μερών, καθώς και όλες τις κρίσιμες εξελίξεις και τάσεις που υφίστανται στη περιοχή δραστηριοποίησης και στις παράκτιες χώρες, στη χώρα έδρα της επιχείρησης ασφαλείας και στη χώρα σημαία του πλοίου που επιβαίνει το προσωπικό ασφαλείας. Επιπλέον η επιχείρηση πρέπει να εκπονήσει μια τεκμηριωμένη ανάλυση επικινδυνότητας των δραστηριοτήτων και των επιπτώσεων που αυτές οι δραστηριότητες επιφέρουν. Οι απαιτήσεις των πελατών και ειδικότερα τα συμπεράσματα της δικής τους εκτίμησης κινδύνων που τους οδήγησε στη χρήση ένοπλων υπηρεσιών ασφαλείας, επίσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην ανάλυση επικινδυνότητας που εκπονεί η εταιρεία παροχής υπηρεσιών ασφαλείας, η οποία πρέπει να είναι σε θέση να επιδείξει την απαιτούμενη κατανόηση των σχετικών αλληλεπιδράσεων.

Η προδιαγραφή ISOPAS 28007 μπορεί να συνδυαστεί με το διεθνές πρότυπο ISO 28000:2007 «Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας στην Εφοδιαστική Αλυσίδα» και να πιστοποιηθεί από ανεξάρτητο διαπιστευμένο Φορέα Πιστοποίησης. Επομένως η υιοθέτηση και εφαρμογή του Συστήματος Διαχείρισης Ασφάλειας κατά ISO 28000:2007 με ταυτόχρονη υιοθέτηση και της εξειδικευμένης καθοδήγησης που παρέχει το ISO/PAS 28007:2012 αποτελεί ουσιαστικά μονόδρομο για τις ενδιαφερόμενες Επιχειρήσεις και Οργανισμούς, αφού ένα απλό Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας κατά ISO 9001:2008 σίγουρα δεν καλύπτει επαρκώς το συγκεκριμένο πεδίο δραστηριότητας. Επιπλέον η πιστοποίηση από τρίτο ανεξάρτητο και διαπιστευμένο Φορέα Πιστοποίησης προσδίδει την αναγκαία αξιοπιστία, ενισχύει την εμπιστοσύνη της αγοράς προς την πιστοποιημένη επιχείρηση και κυρίως επιτρέπει την αναγνώριση του Πιστοποιητικού Συμμόρφωσης που εκδίδεται επ’ ονόματι του πιστοποιημένου οργανισμού, οπουδήποτε στο κόσμο, προσφέροντας ένα ουσιαστικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης (CYS) ο οποίος είναι ο αρμόδιος φορέας για την υιοθέτηση και εφαρμογή των Ευρωπαϊκών και Διεθνών Προτύπων στην Κύπρο, παρακολουθεί στενά το εν λόγω θέμα και θα ενημερώνει όλους τους ενδιαφερόμενους για οποιεσδήποτε εξελίξεις.

* Διαμαντής Ζαφειριάδης – Λειτουργός Τυποποίησης του Κυπριακού Οργανισμού Τυποποίησης (CYS)