Ο κατασκευαστικός τομέας και τα μεγάλα αναπτυξιακά έργα, αποτελούν τα τελευταία χρόνια έναν από τους βασικότερους τομείς της κυπριακής οικονομίας. Από την κατασκευαστική δραστηριότητα επωφελούνται, άμεσα ή έμμεσα, χιλιάδες άλλοι επαγγελματίες, όπως αρχιτέκτονες, πολιτικοί μηχανικοί, εργολάβοι, κτηματομεσίτες, εισαγωγείς οικοδομικών υλικών, επιπλοποιοί, τουριστικά καταστήματα, εστιατόρια, αλλά και τραπεζικοί οργανισμοί, νομικοί και ελεγκτικοί οίκοι και άλλοι.

Ο κατασκευαστικός κλάδος εργοδοτεί σήμερα πάνω από 40,000 εργαζόμενους, επιβεβαιώνοντας την τεράστια συμβολή του στην ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας, τόσο σε συνεισφορά στο ΑΕΠ, όσο και σε θέσεις εργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία έκθεσης που δημοσιεύτηκε από την EBRD, «Οι επενδύσεις, ιδίως στον κατασκευαστικό τομέα, ήταν ένας από τους κύριους μοχλούς ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας το 2019». Επιπλέον, βάσει των επίσημων στοιχείων από τη Στατιστική Υπηρεσία, το πρώτο τρίμηνο του 2019 ο τομέας των κατασκευών είχε προστιθέμενη αξία €303 εκατ. στο ΑΕΠ και €324 εκατ. το δεύτερο τρίμηνο.

Τα πιο πάνω καθιστούν τις κατασκευές ως έναν από τους κλάδους που οδηγούν την οικονομίας της χώρας σε ανάπτυξη. Διαχρονικά, ο τομέας των κατασκευών αποτελούσε τη βασική κινητήρια δύναμη για την οικονομία της χώρας και έναν από τους βασικούς πυλώνες της οικονομικής ανάπτυξης της Κύπρου.

Ο τομέας συνεχίζει να σχεδιάζει και να υλοποιεί μια σειρά μεγάλων αναπτυξιακών έργων που συνδράμουν καθοριστικά στην ενδυνάμωση της κυπριακής οικονομίας, την αειφόρο ανάπτυξη και την ποιότητα διαβίωσης των πολιτών. Ο κατασκευαστικός τομέας εξακολουθεί να εργοδοτεί χιλιάδες κόσμου, να παράγει αποτέλεσμα, δίνοντας πνοή σε πολλές επιχειρήσεις, σε πολλαπλούς τομείς της οικονομικής δραστηριότητας που αποτελούν μεγάλο τμήμα της πραγματικής οικονομίας.

Βασική προϋπόθεση για να μην επηρεαστεί αρνητικά ο κατασκευαστικός τομέας και τα μεγάλα αναπτυξιακά έργα, αποτελεί η συνέχιση της χρηματοδότησης τους. Αυτό θα καθορίσει την ομαλή ροή των πληρωμών και τροφοδότηση όλης της κατασκευαστικής αλυσίδας με ρευστό και κατά συνέπεια όλων των άλλων τομέων που συνδέονται άμεσα.

Την ίδια ώρα, είναι ανάγκη να δοθούν νέα κίνητρα, τόσο φορολογικά, όσο και πολεοδομικά, αλλά και σωστή διαμόρφωση ενός νέου Επενδυτικού Προγράμματος, με στόχο τη δημιουργία νέων ευκαιριών σε εγχώριους και ξένους επενδυτές, κάτι που αναμφίβολα προσθέτει αξία στην κυπριακή οικονομία. Επιπλέον η γρήγορη αδειοδότηση και η απλοποίηση των διαδικασιών, αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση και το κράτος θα πρέπει να συμβάλει με θετικό τρόπο προς αυτήν τη διαδικασία.

Πιο κάτω παρουσιάζονται μεγάλα κατασκευαστικά έργα που βρίσκονται υπό κατασκευή. Τα έργα αυτά άπτονται πολλών τομέων της οικονομίας, όπως ο Τουρισμός, η Υγεία και Ευεξία, ο Αθλητισμός, Εμπορικά Κέντρα, Μαρίνες, Οικιστικές Αναπτύξεις και η Εκπαίδευση. Η ολοκλήρωσή τους προβλέπεται να αναθερμάνει το επενδυτικό ενδιαφέρον και να δώσει ώθηση στην απασχόληση στην Κύπρο, ενώ παράλληλα θα προκύψουν σημαντικά φορολογικά και άλλα έσοδα για το κράτος, λόγω της ώθησης που θα δοθεί στην ευρύτερη οικονομία.

City Of Dreams Mediterranean από την κοινοπραξία Melco και CNS Group

Η υλοποίηση της μεγαλύτερης τουριστικής ανάπτυξης στην Κύπρο, έχει ξεκινήσει το 2017 και το συνολικό κόστος της επένδυσης αναμένεται να φτάσει τα €650εκ. Το έργο αποτελεί κοινοπραξία μεταξύ Melco και CNS Group. To City of Dreams Mediterranean θα αποτελέσει το µεγαλύτερο πολυθεµατικό καζίνο-θέρετρο στην Ευρώπη. Οι εγκαταστάσεις του θα περιλαµβάνουν χώρο παιγνίου, ξενοδοχείο πέντε αστέρων µε 500 δωµάτια και πολυτελείς επαύλεις, 11 εστιατόρια και καφέ, κέντρο ευεξίας, αθλητικό κέντρο, πισίνες, εµπορικούς χώρους, εξωτερικό αµφιθέατρο και µεγάλους χώρους πρασίνου. Το City of Dreams Mediterranean θα διαθέτει συνεδριακό κέντρο 9.600 τ.µ., στο οποίο θα υπάρχουν και εκθεσιακοί χώροι. Το έργο αναµένεται να προσελκύσει επιπλέον 300.000 τουρίστες τον χρόνο και θα προωθήσει την Κύπρο διεθνώς ως συνεδριακό προορισμό. Μέχρι την τελική υλοποίηση του έργου, αναμένεται να εργοδοτηθούν 11,444 άτομα προσωπικό, ενώ με την αποπεράτωσή του αναμένεται να δημιουργηθούν 6,530 θέσεις εργασίας. Ο αντίκτυπος του έργου στην κυπριακή οικονομία μέχρι στιγμής ανέρχεται στα €417,761,550, ενώ με την ολοκλήρωση του έργου, η ετήσια συνεισφορά στο ΑΕΠ υπολογίζεται να ανέρχεται στο 4%.

Mαρίνα Αγίας Νάπας από την M.M. MAKRONISOS MARINA LTD

Οι εργασίες κατασκευής του εμβληματικού έργου της Μαρίνας Αγίας Νάπας ξεκίνησαν επίσημα τον Ιανουάριο του 2017 με το συνολικό κόστος κατασκευής να ανέρχεται στα €300εκ. Η εταιρεία αριθμεί συνολικά 60 άτομα προσωπικό, ενώ το 2021 θα ενταχθούν στο δυναμικό της ακόμη 25 άτομα. Το συνολικό μικτό μισθολόγιο από την έναρξή των εργασιών μέχρι το Νοέμβριο του 2020 ανέρχεται περίπου στα €7εκ και τα εκτιμώμενα έσοδα του κράτους για την ίδια περίοδο ανέρχονται περί τα €20εκ. Ένα έργο της έκτασης και του βεληνεκούς της Μαρίνας Αγίας Νάπας θα έχει σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο και οφέλη σε τοπικό και διεθνές επίπεδο. Πέραν της σημαντικής εμπορικής και τουριστικής αναβάθμισης της ελεύθερης επαρχίας Αμμοχώστου, η ανάπτυξη του έργου δημιούργησε, δημιουργεί και θα συνεχίσει να δημιουργεί σημαντικό αριθμό νέων θέσεων εργασίας τόσο στην ίδια την εταιρεία (Μαρίνα Αγίας Νάπας) όσο και σε συνεργαζόμενες εταιρείες όπως, κατασκευαστικές, κατασκευαστικών υλικών, εξοπλισμού για οικίες και ναυτικού/ναυτιλιακού εξοπλισμού κ.ο.κ. Επιπρόσθετα, μέσω της εμπορικής ζώνης της Μαρίνας και συγκεκριμένα μέσω των καταστημάτων που θα λειτουργήσουν στις εγκαταστάσεις της, θα δημιουργηθεί ένας εξίσου σημαντικός αριθμός θέσεων εργασίας. Επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται στον κλάδο της εστίασης, της ψυχαγωγίας, της φιλοξενίας και γενικότερα του τουρισμού θα έχουν σημαντικά οικονομικά οφέλη από την αύξηση της προσέλευσης τουριστών στη Μαρίνα Αγίας Νάπας. Με έμφαση στην προώθηση του ναυτικού τουρισμού, ειδικότερα στις μέρες της πανδημίας που διανύουμε, η ανάπτυξη της Μαρίνας Αγίας Νάπας θα συνεχίσει να συμβάλλει αποφασιστικά, στην αναζωογόνηση και προβολή της Αγίας Νάπας, καθώς και της Κύπρου, ως τον πλέον ασφαλή ναυτικό και τουριστικό προορισμό, όχι μόνο σε τοπικό, αλλά και διεθνές επίπεδο. Επιπρόσθετα, είναι δεδομένη η συμβολή που θα έχει το έργο με την ολοκλήρωσή του στην κυπριακή οικονομία μέσω της συνεισφοράς στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ).

Eagle Pine Golf Resort από την Aristo Developers

Το καινούργιο έργο βρίσκεται στην Επαρχία Λεμεσού και έχει έκταση 1,717,621m2. Το συνολικό κόστος της επένδυσης εκτιμάται γύρω στα €500εκ. Η ομάδα μελέτης του έργου εργοδοτεί περισσότερα από 15 άτομα, ενώ απασχολούνται επιπλέον εξωτερικοί συνεργάτες. Με την ολοκλήρωση και λειτουργία του θερέτρου εκτιμάται ότι θα εργοδοτηθούν 300 άτομα στις κατασκευές και τα εργοτάξια, τα επόμενα 10 χρόνια. Για τη λειτουργία των Leisure Elements του θερέτρου (Γήπεδο Golf, Club House, Ξενοδοχείο και Εμπορικό Κέντρο) αναμένεται να εργοδοτηθούν 200 υπάλληλοι. Με την ολοκλήρωση και λειτουργία του έργου, τα οφέλη του κράτους υπολογίζονται σε €200εκ ΦΠΑ και άμεση φορολογία από τις πωλήσεις υπηρεσιών και προϊόντων.

Limassol Greens από τη Lanitis Golf Public Co Ltd

Το έργο ξεκίνησε να υλοποιείται το τέταρτο τρίμηνο του 2019 και το συνολικό κόστος της επένδυσης ανέρχεται στα €400εκ. Το έργο εργοδοτεί 15 άτομα με συνολικό μισθολόγιο €750.000, ενώ το κράτος εισέπραξε €5εκ από την έναρξη του έργου. Μεσοπρόθεσμα, αναμένεται να δημιουργηθούν 350 θέσεις εργασίας και 800 έμμεσες θέσεις εργασίας (σύμβουλοι, εργολάβοι κλπ.). Σε μετέπειτα στάδιο τα έσοδα του κράτους υπολογίζονται να είναι πέραν των €200εκ (φορολογίες, ΦΠΑ, άδειες).

Limassol Hills Golf Resort από τη Universal Golf Enterprises Plc

Ο σχεδιασμός και η αδειοδότηση του έργου ξεκίνησαν το 2012 με εκτιμώμενο συνολικό κόστος κατασκευής τα €400εκ. Η ανάπτυξη περιλαμβάνει γήπεδο γκόλφ 18 οπών Par-72, λέσχη γκόλφ, εστιατόρια και καφετέριες, κέντρο ευεξίας με πισίνες, αθλητικό κέντρο, μικρό ξενοδοχείο 32 πολυτελών δωματίων, 520 πολυτελείς επαύλεις, 135 μεζονέτες και 121 διαμερίσματα. Επίσης περιλαμβάνει κέντρο συντήρηση μηχανημάτων, σταθμό βιολογικού καθαρισμού του νερού, αγωγούς μεταφοράς νερού από το ΣΑΛΑ και το Πεντάκωμο, φωτοβολταϊκό πάρκο για αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και 230,0002 δημόσιους χώρους πρασίνου. Η ανάπτυξη βρίσκεται ανατολικά της Λεμεσού, στα όρια του Δάσους Λεμεσού σε υψόμετρο 350μ με 650μ, σε μία μοναδική περιοχή με εξαίρετη θέα και εκτείνεται σε έκταση 2,000,000μ2. Βρίσκεται σε απόσταση μόνο 15 λεπτά από την Μαρίνα του Αγίου Ραφαήλ και 25 λεπτά από το κέντρο της πόλης. Η εταιρεία έχει επενδύσει ήδη περίπου €55εκ, για εξασφάλιση της γης και σε μελέτες για τον σχεδιασμό του έργου. Στην ανάπτυξη έχουν εργαστεί μέχρι σήμερα τουλάχιστον 350 μελετητές και σύμβουλοι. Επιπλέον 25 άτομα εργάζονται αυτή τη στιγμή για το συγκεκριμένο έργο. Το κράτος έχει εισπράξει από την Εταιρεία για αντισταθμιστικά τέλη και άλλα δικαιώματα περίπου €2εκ. μέχρι σήμερα. Τα οφέλη με την αποπεράτωση του έργου, το οποίο υπολογίζεται να έχει έσοδα πέραν του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, θα είναι τεράστια για την οικονομία αλλά και για την κοινωνία. Το κράτος θα επωφεληθεί με άμεσους και έμμεσους φόρους τουλάχιστον με €300εκ σε διάρκεια περίπου 25 με 30 χρόνων που χρειάζονται για την πλήρη υλοποίηση της ανάπτυξης. Υπολογίζεται να εργοδοτηθούν περίπου 2,700 άτομα στο στάδιο της κατασκευής του έργου και άλλα 750 περίπου κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του θερέτρου. Επίσης, θα προσδώσει μεγάλη επισκεψιμότητα στην περιοχή και νέες θέσεις εργασίες στις γειτνιάζουσες κοινότητες που έχουν επηρεαστεί δυσμενώς από την αστυφιλία και την ερήμωση.

Όμιλος Εταιρειών Δ. Ζαβός

Ο Όμιλος Εταιρειών Δ. Ζαβός έχει μέχρι σήμερα ολοκληρώσει πέραν των 130 οικιστικών και εμπορικών έργων, ενισχύοντας την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας και προσφέροντας χιλιάδες θέσεις εργασίας σε άτομα και συνεργαζόμενες εταιρείες. Μερικά από τα μεγάλα έργα του Ομίλου που έχουν υλοποιηθεί ή βρίσκονται στο στάδιο υλοποίησης είναι: The Address By The Sea. Για το σχεδιασμό, τη διαμόρφωση και την υλοποίηση του έργου ύψους 11 ορόφων, συνεργάστηκαν 40 εταιρείες , ο αριθμός των εργαζομένων ξεπερνά τα 3,000, ενώ με τη λειτουργία του αναμένεται να δημιουργηθούν πολλές θέσεις εργασίας. Zavos Aqua Park Vacation Club Annex μέρος του Zavos Aqua Park Resort. Περιφραγμένη κοινότητα, μόνιμης διαμονής 170 κατοικιών και διαμερισμάτων στην περιοχή Γερμασόγειας. Για την υλοποίηση του έργου συμμετείχαν 50 εταιρείες, ενώ ο αριθμός των εργαζομένων ξεπερνά τις 4,000. Το έργο, με τη λειτουργία του, θα απασχολεί μεγάλο αριθμό εργαζομένων. Gardea Private Medical Resort. Στόχος είναι η δημιουργία ενός διεθνώς αναγνωρισμένου ερευνητικού ινστιτούτου, που θα παρέχει όλες τις υπηρεσίες θεραπείας και αποκατάστασης. Η έκταση του έργου θα είναι πέραν των 27,000 τ.μ. και θα διαθέτει 100 διπλά δωμάτια, 30 δωμάτια ειδικά σχεδιασμένα για άτομα με αναπηρία, 190 διαμερίσματα και 32 επαύλεις. Θα συμπεριλαμβάνει χώρους εστίασης, υποδοχής, club-house, ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης, χώρους πρασίνου, εγκαταστάσεις για αναψυχή, πολυχώρους, φαρμακείο καθώς επίσης και κατάστημα που θα εξυπηρετεί τους ένοικους και τους ιδιοκτήτες των κατοικιών. Limassol Del Mar από την κοινοπραξία ομίλων Δ. Ζαβός και Λεπτός. Η συνολική επένδυση του έργου ανέρχεται στα €350 εκ. Το έργο ενισχύει την οικονομία του τόπου μέσω των επενδυτών, αλλά και μέσω άμεσης ή έμμεσης εργοδότησης περίπου 7,000 ανθρώπων για τον σχεδιασμό και την κατασκευή του. Όσον αφορά τα έσοδα του κράτους από την έναρξη του έργου, αναμένεται να φτάσουν τα €30εκ. (φορολογίες, ΦΠΑ, άδειες). Το Plaza Del Mar αναμένεται να προσελκύσει εκατοντάδες επισκέπτες δημιουργώντας ένα νέο προορισμό για ψώνια και αναψυχή, προσφέροντας ταυτόχρονα πρόσβαση σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους στάθμευσης. Μέσα από τις υπηρεσίες που θα προσφέρει για ενοικιάσεις, θα δημιουργήσει επιπλέον κύκλο εργασιών στο χώρο του ποιοτικού τουρισμού και φιλοξενίας.

Όμιλος Εταιρειών Λεπτός

Ο Όμιλος Εταιρειών Λεπτός απασχολεί περί τα 2,400 άτομα εκ των οποίων 1,300 εργάζονται στην ανάπτυξη/κατασκευή έργων και 1,100 στη λειτουργία τους. Η συνεισφορά των έργων του Ομίλου στα έσοδα του κράτους ανέρχεται σε πολλές δεκάδες εκατομμύρια σε φόρους και εισφορές. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το κόστος του ετήσιου μισθολογίου υπερβαίνει τα €25εκ. Μερικά από τα μεγάλα έργα του Ομίλου που έχουν υλοποιηθεί ή βρίσκονται στο στάδιο υλοποίησης είναι: Kamares Village, αποπερατωμένο μεγάλο οικιστικό έργο με παρεμφερείς υπηρεσίες και διευκολύνσεις που περιλαμβάνει πέραν του 1000 οικιστικών μονάδων. Coral Beach Hotel & Resort, το μεγαλύτερο ξενοδοχειακό θέρετρο 5 αστέρων στην Κύπρο. Η τελευταία φάση του έργου βρίσκεται στο στάδιο της αδειοδότησης και τόσο κατά την κατασκευή, όσο και με τη αποπεράτωση και λειτουργία του θα δημιουργηθούν δεκάδες νέες θέσεις εργασίας. Limassol Blue Marine, μεγάλο υπό ανάπτυξη έργο στη Λεμεσό που περιλαμβάνει κατοικίες και γραφειακούς χώρους. Η κατασκευή του έργου έχει αρχίσει και θα απασχοληθούν 1,000 περίπου άτομα. Limassol Del Mar, Πολυτελέστατη οικιστική και εμπορική ανάπτυξη στο στάδιο της ολοκλήρωσης στην Λεμεσό από κοινοπραξία των ομίλων Λεπτός και Ζαβός. Η κατασκευή βρίσκεται σέ πλήρη εξέλιξη προφέροντας εργασία σε περίπου 700 άτομα. Adonis Beach Villas. Παραθαλάσσια ανάπτυξη επαύλεων στην Πάφο που βρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης Το έργο αποτελεί το μεγαλύτερο εργοτάξιο κατασκευών στην Πάφο. Neapolis SmartEco City, μεγάλη ανάπτυξη πολλαπλών χρήσεων που περιλαμβάνει κατοικίες, επιχειρηματικό πάρκο, πανεπιστήμιο, νοσοκομείο, εμπόριο. Το έργο βρίσκεται στο στάδιο της αδειοδότησης. Ως μέρος της ανάπτυξης των υπηρεσιών του έργου λειτουργούν ήδη το πανεπιστήμιο Νεάπολις και το νοσοκομείο Ίασις. Η ανάπτυξη και κατασκευή της Neapolis SmartEco City θα δημιουργήσει εκατοντάδες νέες θέσεις εργασίας για μεγάλο διάστημα, ενώ αναμένεται να προσελκύσει εταιρείες από το εξωτερικό για εγκατάσταση στο επιχειρηματικό πάρκο, όπως και μεγάλο αριθμό φοιτητών προσφέροντας σημαντικά στην οικονομία της Πάφου και της Κύπρου γενικότερα.

Trilogy Limassol Seafront από τη Cybarco Development Ltd

Οι εργασίες του έργου ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2018 και το συνολικό κόστος της επένδυσης ανέρχεται στα €350 εκατ. Το Trilogy αναπτύσσεται στο μεγαλύτερο οικόπεδο του παραλιακού μετώπου της Λεμεσού (21,500 τ.μ.), καταλαμβάνοντας μόνο το 12% του συνόλου του. Το έργο, πέραν από τους ιδιωτικούς χώρους που θα διαθέτει για την αναψυχή και τη χαλάρωση των ιδιοκτητών, θα περιλαμβάνει και μια δημόσια πλατεία 6,850 τ.μ. με ποιοτικά εστιατόρια και καταστήματα. Το έργο θα αποτελέσει πόλο έλξης τόσο για τους κατοίκους της Κύπρου όσο και για τους τουρίστες, συμβάλλοντας τόσο στην τουριστική, όσο και στην ευρύτερη ανάπτυξη της πόλης της Λεμεσού. Το Trilogy, o μοναδικός προορισμός στο νησί που συνδυάζει το τρίπτυχο live, work & play, συγκεντρώνει τεράστιο ενδιαφέρον τόσο από εγχώριους, όσο και από ξένους αγοραστές. Ουσιαστικά θα αποτελεί ένα παραθαλάσσιο ελκυστικό προορισμό για όλους, στην καρδιά της Λεμεσού. Παράλληλα, αναμένεται ότι οι ξένοι αγοραστές θα συμβάλουν στην ευρύτερη ανάπτυξη της οικονομίας του τόπου μας, καθώς πολλοί θα φέρουν στην Κύπρο τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις τους. Στο Trilogy, εργοδοτούνται μέχρι στιγμής 300 άτομα και περισσότεροι από 15 υπεργολάβοι, ενώ υπολογίζεται ότι κατά τη διάρκεια των πιο εντατικών εργασιών οι εργαζόμενοι θα ξεπεράσουν τους 500. Η συνεισφορά στην οικονομία της Κύπρου – τόσο έμμεσα όσο και άμεσα – θεωρείται δεδομένη, λαμβάνοντας υπόψη τη συμβολή στο ΑΕΠ της χώρας ενός έργου-ορόσημου, με συνεισφορές στο Φόρο Εισοδήματος, στα Ταμεία των Κοινωνικών Ασφαλίσεων από τους μισθούς των υπαλλήλων, αλλά και στα Ταμεία του Φ.Π.Α, αφού το καταβληθέν ποσό από την έναρξη του έργου μέχρι και σήμερα ανέρχεται σε €14 εκατ. Το έργο συμβάλλει επίσης στην αναβάθμιση της περιοχής, στη δημιουργία πολλαπλών θέσεων εργασίας, στην προσέλκυση ποιοτικού τουρισμού και άλλων σημαντικών επενδύσεων τόσο στη Λεμεσό όσο και στην υπόλοιπη Κύπρο.

Συνοπτικά, σημαντικά και πολλαπλά είναι τα έσοδα για το κράτος, τόσο σε φορολογικό επίπεδο, όσο και στα έσοδα που προέρχονται από τις επενδύσεις. Η πραγμάτωση αυτού του εύρους αναπτυξιακών έργων αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην προσπάθεια που γίνεται για τη δημιουργία ενός ανταγωνιστικού περιβάλλοντος σε διεθνές επίπεδο για την οικονομία του τόπου. Αυτού του είδους αναπτύξεις και επενδύσεις, αναπόφευκτα προσδίδουν τεράστια δυναμική στην αναπτυξιακή πορεία της Κύπρου.