Η Γενική Διεύθυνση Εμπορίου (DG Trade) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχει ανακοινώσει τη δημοσιοποίηση της έρευνας «EU External Competitiveness: recent developments».

Η έρευνα –που πραγματοποιήθηκε από τον οργανισμό CIREM (Center for International Research and Economic Modelling) κατόπιν ανάθεσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή– εξετάζει την εξέλιξη της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και των κρατών-μελών της στην παγκόσμια οικονομία, σε συνέχεια της οικονομικής κρίσης.

Τα κυριότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι:

– Οι εξαγωγές της ΕΕ και των κρατών μελών της ανταποκρίθηκαν καλύτερα από το αναμενόμενο κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, παρατηρείται ωστόσο αλλαγή τάσεων. Μέχρι το 2007 –σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία– η ΕΕ διατηρούσε το μερίδιο αγοράς της στις εξαγωγές προϊόντων, όμως μετά το 2007 ξεκίνησε να χάνει έδαφος και πλέον ακολουθεί την ίδια τάση με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία (ως προς τις ποσοστιαίες μεταβολές). Οι κυριότερες απώλειες μεριδίου αγοράς αφορούν τα μεγαλύτερα κράτη-μέλη της ΕΕ: Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο.

– Αυτό αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι οι εξαγωγές προϊόντων της ΕΕ δεν αυξάνονται τόσο γρήγορα όσο οι εξαγωγές των ανταγωνιστών της, όπως είναι οι αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες έχουν βελτιώσει τη θέση τους στην παγκόσμια αγορά (από το 2000 η Κίνα και η Ινδία έχουν διπλασιάσει το μερίδιο αγοράς τους).

– Τα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και υψηλής τεχνολογίας έχουν χάσει λιγότερο μερίδιο αγοράς από τα υπόλοιπα προϊόντα. Εντούτοις, ακόμη και αυτές οι δύο κατηγορίες προϊόντων έχουν εξελιχθεί χειρότερα από ότι πριν το 2007. Γαλλία και Γερμανία έχουν απολέσει αντίστοιχα 16% (0,5 ποσοστιαίες μονάδες) και 9% (0,8 ποσοστιαίες μονάδες) του εκτός-ΕΕ μεριδίου αγοράς προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας, ενώ η Φινλανδία 47% (0,36 ποσοστιαίες μονάδες) του εκτός-ΕΕ μεριδίου αγοράς προϊόντων υψηλής τεχνολογίας (λόγω της σημαντικής μείωσης στην παραγωγή κινητών τηλεφώνων).

– Οι απώλειες αυτές –μεταξύ των ετών 2007 και 2010– δεν οφείλονται σε παράγοντες που αφορούν στη συσχέτιση προϊόντος-αγοράς προορισμού (δηλ. χαμηλή παγκόσμια ζήτηση ή/και μη δυναμικές αγορές) ούτε στη χαμηλή ανταγωνιστικότητα των τιμών. Αντίθετα, οι απώλειες αυτές αποτελούν μάλλον αποτέλεσμα χαμηλής ανταγωνιστικότητας σε τομείς που δεν σχετίζονται με τις τιμές των προϊόντων: καινοτομία, επενδύσεις σε νέες σειρές προϊόντων, κ.λπ. Στους ίδιους λόγους φαίνεται να οφείλονται και οι απώλειες των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας, καθώς και η βελτίωση της θέσης των αναδυόμενων χωρών.

– Τα προϊόντα που παράγει η ΕΕ, εμπεριέχουν σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό προστιθέμενη αξία από υπηρεσίες: οι εγχώριες υπηρεσίες αποτελούν το 39% της προστιθέμενης αξίας των εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων για το 2011 (αύξηση 4,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 1995).

– Το εμπόριο υπηρεσιών παρουσιάζει ευκαιρίες για την οικονομία της ΕΕ, αναδεικνύοντας μεγαλύτερη αντίσταση και ευελιξία σε σχέση με το εμπόριο προϊόντων κατά τη διάρκεια της κρίσης. Η ΕΕ ειδικεύεται όλο και περισσότερο στο εμπόριο υπηρεσιών (business services), διατηρώντας παράλληλα ένα μη-αμελητέο συγκριτικό πλεονέκτημα στον βιομηχανικό τομέα.

– Γενικά, η ανταγωνιστικότητα στις υπηρεσίες αποτελεί ένα σημαντικό καθοριστικό παράγοντα της μελλοντικής οικονομικής επίδοσης της Ευρώπης, περιλαμβανομένου του βιομηχανικού τομέα. Η ΕΕ θα πρέπει να εστιάσει στην ανταγωνιστικότητα του τομέα των υπηρεσιών και να κατανοήσει τους συγκεκριμένους λόγους πίσω από την πτώση της ανταγωνιστικότητας των βιομηχανικών προϊόντων σε τομείς που δεν σχετίζονται με τις τιμές.

– Η εξειδίκευση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας επίσης αλλάζει, λόγω της κατάτμησης των αλυσίδων αξίας (value chains). Η ενσωμάτωση εγχώριας προστιθέμενης αξία στις εξαγωγές της ΕΕ έχει μειωθεί κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 1995, προσεγγίζει ωστόσο το 85% της αξίας των προϊόντων το οποίο εξακολουθεί να θεωρείται ουσιαστικό. Αυτό συνεπάγεται ότι οι κυριότερες αλυσίδες αξίας παραμένουν τοπικές/περιφερειακές: η ενσωμάτωση εντός της ΕΕ είναι ακόμα πολύ ισχυρότερη από την ενσωμάτωση με χώρες εκτός της ΕΕ, αν και πρόσφατα η ενσωμάτωση με χώρες εκτός της ΕΕ αυξάνεται γρηγορότερα.

Για να δείτε την έρευνα «EU External Competitiveness: recent developments», πατήστε εδώ.