Η Ανεξάρτητη Επιτροπή για το Μέλλον του Κυπριακού Τραπεζικού Τομέα δημοσίευσε σήμερα την Τελική της Έκθεση με τις προτάσεις της για την ανάκαμψη του τραπεζικού κλάδου στην Κύπρο.

Η έκθεση ανατέθηκε από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου και είναι το αποτέλεσμα μακράς έρευνας, διάρκειας ενός έτους, βασισμένη σε περισσότερες από 100 συνεντεύξεις στην Κύπρο και το εξωτερικό. Τα τέσσερα μέλη της Επιτροπής είναι ανεξάρτητοι, διεθνείς εμπειρογνώμονες στον τραπεζικό κλάδο και στις ρυθμίσεις των τραπεζικών εργασιών.

Η έκθεση της Επιτροπής περιλαμβάνει περίπου 35 συστάσεις. Οι κυριότερες από αυτές περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  1. Η Κύπρος θα πρέπει να καταρτίσει μια εθνική στρατηγική χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, για να παρέχει ένα πλαίσιο σε έναν κλάδο ζωτικής σημασίας για τη χώρα, τόσο ως παροχέας αναγκαίων υπηρεσιών, όσο και ως εν δυνάμει πηγή εσόδων από διεθνείς εργασίες. Ο στόχος της στρατηγικής αυτής θα πρέπει να είναι η διασφάλιση ότι η Κύπρος έχει τους πόρους και τις διαδικασίες για τη διαχείριση ενός υγιούς τραπεζικού συστήματος, καθώς και σαφή αντίληψη των κινδύνων που προκύπτουν από την μεγάλη εξάρτηση από τον τραπεζικό κλάδο. Η απουσία μιας τέτοιας στρατηγικής ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους τα τραπεζικά προβλήματα στην Κύπρο, ξέφυγαν από κάθε έλεγχο.
  2. Η σημερινή έλλειψη της εμπιστοσύνης των καταθετών στις τράπεζες λόγω του bail-in είναι το μείζον θέμα που αντιμετωπίζει ο τραπεζικός κλάδος. Η σταθερή διαρροή καταθέσεων συνεχίζεται, παρά την ύπαρξη των ελέγχων κεφαλαίων. Η Επιτροπή πιστεύει ότι ο καλύτερος τρόπος για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη μέσα σε λογικό χρονικό διάστημα, είναι η κυβέρνηση να εκδώσει κρατική εγγύηση για το σύνολο των καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες, και γι ‘αυτό πρέπει να υποστηρίζεται από μια δέσμευση από τις ευρωπαϊκές αρχές ότι θα παράσχουν τα απαραίτητα κεφάλαια και τη στήριξη της ρευστότητας. Χωρίς μια τέτοια εγγύηση, η αβεβαιότητα θα εξακολουθήσει να επηρεάζει τις κυπριακές τράπεζες και την οικονομία, προκαλώντας αδικαιολόγητη βλάβη, όπως για παράδειγμα με τον περιορισμό της ροής των δανειοδοτήσεων και των αποταμιεύσεων.
  3. Η Τράπεζα Κύπρου θα πρέπει να επιστρέψει στην ομαλότητα όσο το δυνατόν συντομότερα, με μια ισχυρή ομάδα στελεχών ειδικευμένων στην ανάκαμψη των τραπεζών, σε συγχωνεύσεις και στην ανάπτυξη στρατηγικής. Πρέπει να δημοσιεύσει έναν ενημερωμένο ισολογισμό και να ετοιμάσει σχέδια για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων της. Η Επιτροπή συνιστά όπως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, μεταφερθούν σε μια ξεχωριστή οντότητα η οποία να ανήκει στους μετόχους της Τράπεζας Κύπρου με ισχυρό κίνητρο την επανάκτηση της αξίας τους.
  4. Η μεταρρύθμιση των Συνεργατικών Πιστωτικών ιδρυμάτων θα πρέπει να προχωρήσει περισσότερο από ότι προβλέπεται επί του παρόντος, με τη σύμπτυξη τους σε έναν ενιαίο κοινό φορέα υπό επαγγελματική κεντρική διαχείριση. Μόνο με αυτόν τον τρόπο τα συνεργατικά θα αναδειχθούν σε μια ισχυρή και αποτελεσματικά διοικούμενη εμπορική οντότητα, η οποία θα παρέχει ένα ολοκληρωμένο φάσμα τραπεζικών υπηρεσιών, δίνοντας ώθηση στον ανταγωνισμό.
  5. Ο τραπεζικός κλάδος στην Κύπρο θα πρέπει να υποστεί σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την επίτευξη της βιωσιμότητας, σύμφωνα με τις νέες πραγματικότητες. Οι δαπάνες θα πρέπει να περικοπούν, τα δίκτυα καταστημάτων και τα υψηλά επίπεδα στελέχωσης να μειωθούν. Αυτό συνεπάγεται την ανάγκη για μια σημαντική στροφή προς πιο ευέλικτη και διαδικτυακή παροχή τραπεζικών υπηρεσιών.
  6. Η εταιρική διακυβέρνηση στις τράπεζες πρέπει να βελτιωθεί, ιδίως με την εισαγωγή ανεξάρτητων διευθυντικών στελεχών με σχετική εμπειρία και με την εφαρμογή άρτιων διαδικασιών για έλεγχο των κινδύνων.
  7. Η μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα πρέπει να περιλαμβάνει αλλαγές στην αγορά εργασίας. Παρά το γεγονός ότι η τραπεζική συντεχνία έχει αποδεχθεί περικοπές στους μισθούς και εθελοντικές απολύσεις, οι συλλογικές συμβάσεις πρέπει να μεταρρυθμιστούν για να δώσουν στη διεύθυνση μεγαλύτερο έλεγχο στο κόστος μισθοδοσίας, στα επίπεδα στελέχωσης, τις ώρες εργασίας, την πρόσληψη προσωπικού και τις προαγωγές.
  8. Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι διεθνείς χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες των τραπεζών της Κύπρου θα πρέπει να συνεχιστούν, αλλά σε μια αναβαθμισμένη μορφή που να βασίζεται περισσότερο στην ποιότητα και το εύρος των παρεχόμενων υπηρεσιών από ότι στις φοροαπαλλαγές.
  9. Μέτρα για την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών, όπως ο Χρηματοπιστωτικός Διαμεσολαβητής και η χρηματοοικονομική εκπαίδευση, θα πρέπει να επιταχυνθούν και η ευθύνη για την εποπτεία της συμπεριφοράς των τραπεζών προς το κοινό θα πρέπει να γίνει πιο σαφής.
  10. Μεταξύ των πιο μακροπρόθεσμων προτάσεων, η Επιτροπή αναφέρει ότι η Κύπρος θα πρέπει να επανεξετάσει τη δομή της αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της για να διασφαλίσει ότι ο ανταγωνισμός αναπτύσσεται, νέοι ανταγωνιστές μπορούν να πετύχουν την είσοδο τους στην αγορά και ότι οι εναλλακτικές μορφές πίστωσης, όπως η αγορά ομολόγων, είναι διαθέσιμες.
  11. Η Κύπρος έχει ένα κατακερματισμένο σύστημα χρηματοπιστωτικής εποπτείας, με τέσσερις ξεχωριστές αρχές. Η Επιτροπή συνιστά ότι αυτές πρέπει να συγχωνευθούν σε έναν ενιαίο ρυθμιστή εντός της Κεντρικής Τράπεζας για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
  12. Οι φτωχές διευθετήσεις διακυβέρνησης στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου συνέβαλαν στην κρίση του 2012 από την υπερβολική συγκέντρωση εξουσίας στα χέρια του Διοικητή. Η λύση βρίσκεται στην παρουσία ενός ισχυρότερου Διοικητικού Συμβουλίου αποτελούμενου από μη εκτελεστικά μέλη με σαφείς καθορισμένες ευθύνες, καθώς και μια πιο σαφή δομή στο επίπεδο της εκτελεστικής διεύθυνσης.
  13. Οι σχέσεις μεταξύ της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου και άλλων κυβερνητικών τομέων, δεν έχουν λειτουργήσει τόσο καλά, όσο θα έπρεπε. Χρειάζεται να διαμορφωθούν με τρόπο που να καθορίζεται με σαφήνεια ο ρόλος και οι ευθύνες των εμπλεκομένων μερών, συμπεριλαμβανομένων των τακτικών συσκέψεων σε επίπεδο κορυφής και την αποτελεσματική ροή των πληροφοριών.
  14. Οι αδυναμίες στην εποπτεία των κυπριακών τραπεζών τόσο σε γενικό όσο και ειδικό επίπεδο συνέβαλαν στην κρίση. Η Επιτροπή προτείνει μέτρα για την ενίσχυση των λειτουργιών αυτών που θα επιτρέψει να λειτουργούν με σαφώς καθορισμένες διαδικασίες. Παράλληλα, η Επιτροπή σημειώνει ότι η εποπτεία των μεγαλύτερων κυπριακών τραπεζών θα περάσει σε έναν Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη Φρανκφούρτη το επόμενο έτος, και ότι γίνονται προετοιμασίες για το σκοπό αυτό.
  15. Ο έλεγχος από εξωτερικούς ελεγκτές των κυπριακών τραπεζών θα πρέπει να ενισχυθεί. Η Επιτροπή προβαίνει σε συστάσεις για τη βελτίωση της εποπτείας του λογιστικού επαγγέλματος, τη βελτίωση της ποιότητας πληροφόρησης από τις εισηγμένες εταιρείες και τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των τραπεζών, των ελεγκτών και των εποπτικών αρχών.

 Ο κ. David Lascelles, Πρόεδρος της Ανεξάρτητης Επιτροπής, επεσήμανε ότι ενώ ο κατάλογος των συστάσεων μπορεί να φαίνεται τρομακτικός, «η Κύπρος έχει τη δύναμη να αντιμετωπίσει όλες τις προκλήσεις». Πρόσθεσε επίσης ότι η Κύπρος δεν είναι η μόνη χώρα που αντιμετωπίζει αυτά τα ζητήματα, ωστόσο, η τραπεζική κρίση περιέχει μαθήματα που μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση των διεθνών πρακτικών που εφαρμόζονται σε τομείς όπως η διαχείριση μεγάλων τραπεζικών συστημάτων και η ανάκαμψη από την κρίση.

Βρείτε ολόκληρη την Έκθεση εδώ.