Ο Πρώην Επίτροπος Περιβάλλοντος και Λέκτορας του τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος του ΤΕΠΑΚ κ. Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, μίλησε στην ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ για τη σημασία της Εταιρικής Κοινωνικής και Περιβαλλοντικής Ευθύνης, το άνοιγμα νέων θέσεων εργασίας, αλλά και τα αναγκαία μέτρα που πρέπει να λάβει η κυβέρνηση ώστε να οδηγηθεί σε βιώσιμη ανάπτυξη. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά «όλες οι προτάσεις που αναφέρονται στη συνέντευξη είναι ένα μόνο μέρος όσων μπορούν να γίνουν για να έρθει η αλλαγή. Χρειάζεται θέληση και θετική στάση».

Ποια είναι η σημασία της Εταιρικής Κοινωνικής και Περιβαλλοντικής ευθύνης για τις επιχειρήσεις;
Όσο προχωρούν τα χρόνια η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη (ΕΚΕ) αποκτά συνεχώς περισσότερη σημασία, εφόσον οι επιχειρήσεις νιώθουν περισσότερο πλέον τις πιέσεις των οργανωμένων συνόλων, αλλά και τα πολλαπλά οφέλη που αποφέρει μια ειλικρινείς και καλά σχεδιασμένη πολιτική ΕΚΕ. Μια σωστή πολιτική βελτιώνει τη δημόσια εικόνα της εταιρείας, μειώνει τις σπατάλες, επηρεάζει θετικά τους συνεργάτες της εταιρείας και μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των υπαλλήλων.

Τι σημαίνει για τις επιχειρήσεις αειφόρος ανάπτυξη και πόσο εύκολο είναι να οδηγηθούν σε αυτή;
Για να μπορεί μια επιχείρηση να συνεισφέρει στην αειφόρο ανάπτυξη του τόπου πρέπει πρώτα να ενημερωθεί σωστά για τον τομέα της και μετά να πάρει μέτρα που θα διασφαλίζουν την προστασία του περιβάλλοντος, στόχευση σε ανατρέψιμες παρεμβάσεις και την προσεκτική διαχείριση πόρων για να μπορούν να τους απολαύσουν και οι μελλοντικές γενεές. Με τις όλο και πιο αυστηρές και πιο περιβαλλοντικές Οδηγίες της ΕΕ οι έξυπνες επιχειρήσεις  που μπορούν να προγραμματιστούν σωστά από τώρα μπορούν να κερδίσουν τον ανταγωνισμό.

Τι έχετε να προτείνετε στις επιχειρήσεις ώστε να ανοίξουν νέες θέσεις εργασίας;
Οι κύριοι τομείς που προσφέρουν ευκαιρίες ανάπτυξης αυτή την εποχή είναι η ενεργειακή ανακαίνιση κτηρίων μέσω του γερμανικού μοντέλου αυτοχρηματοδότησης, η διαχείριση των οργανικών αποβλήτων για παραγωγή βιοαερίου. Παράλληλα σε χώρες που κτύπησε η κρίση υπάρχει πάντα αύξηση στη χρήση τζακιού και η χρήση βιομάζας για παραγωγή καύσιμης ύλης προσφέρει λύση στη διαχείριση των φυτικών αποβλήτων αλλά και ένα καλό εισόδημα με   μικρές επενδύσεις. Ένας ακόμη τομέας είναι η φύτευση δέντρων και φυτών για παραγωγή βιομάζας. Η μέχρι τώρα κακή διαχείριση του νερού μάς οδήγησε στην κατασκευή μονάδων αφαλάτωσης που στοιχίζουν στο κράτος πολλές δεκάδες εκατομμύρια κάθε χρόνο χωρίς να έχουμε πάρει πρώτα σοβαρά μέτρα μείωσης της ζήτησης. Όταν θα αρχίσει το ξεσκόνισμα των προϋπολογισμών θα πρέπει κανονικά να πάρουμε τα απαραίτητα μέτρα για μείωση του κόστους και αυτά περιλαμβάνουν οικιακό εξοπλισμό και συστήματα διαχείρισης νερού της βροχής σε επίπεδο κατοικίες και επίπεδο πόλης που κανείς τώρα δεν εμπορεύεται στην Κύπρο. Ευκαιρίες προσφέρει επίσης η τεχνολογία της Συμπαραγωγής – Combined Heat and Power που ακόμη στην Κύπρο δεν ασχοληθήκαμε παρά τα πολλαπλά οφέλη της και την δυνατότητα για επιδότηση. Ευκαιρίες υπάρχουν και σε πολλούς άλλους τομείς.

Ποια μέτρα θεωρείτε αναγκαία ότι πρέπει να λάβει η κυβέρνηση ώστε να οδηγήσει σε βιώσιμη ανάπτυξη;

  • Απαλλαγές για αγορά ορισμένων ειδών που προάγουν την υγεία και το περιβάλλον αν τα αγοράσει ο εργοδότης και αποπληρώνονται από τον υπάλληλο με δόσεις
  • Θέσπιση νομοθεσίας για τις Κοινωνικές επιχειρήσεις και Συνεταιρισμούς.
  • Ενοικίαση οχημάτων με την ώρα παρά με την ημέρα για διευκόλυνση όσων κινούνται μεταξύ πόλεων με λεωφορείο.
  • Θέσπιση νομοθεσίας για να μπορούν να λειτουργούν στην Κύπρο Εταιρείες συμμετοχικής ιδιοκτησίας οχημάτων για Car Sharing.
  • Εισαγωγή του θεσμού του Ύπνου και Προγεύματος (Bed and Breakfast) που είναι πολύ διαδεδομένος στο εξωτερικό. Αυτό σε συνδυασμό με ντόπιο και ορισμένο εξειδικευμένο τουρισμό θα φέρει εισοδήματα στους κατοίκους της υπαίθρου και σε φτωχές οικογένειες.
  • Ενεργειακή αναβάθμιση δημοσίων κτηρίων χωρίς έξοδα από το κράτος αφού το κόστος θα αποπληρώνεται μέσω της εξοικονόμησης όπως έγινε στη Γερμανία και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό θα δημιουργήσει πολλές θέσεις εργασίας και θα μειώσει τα έξοδα του κράτους κατά πολλά εκατομμύρια το χρόνο σε αγορά πετρελαίου θέρμανσης και ηλεκτρισμού.
  • Άμεση εισαγωγή του θεσμού «Καθαρής μέτρησης» γνωστής σαν Net Metering η οποία επιτρέπει στα νοικοκυριά να παράγουν το δικό τους ηλεκτρισμό από ΑΠΕ και να αφαιρείται από την κατανάλωση του κτηρίου. Το αποτέλεσμα θα είναι η δραματική μείωση των εξόδων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό πέραν από το οικονομικό όφελος για τα νοικοκυριά θα προωθήσει την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας. Για να μπορεί αυτό να εφαρμοστεί γρήγορα και αποτελεσματικά θα προχωρήσουμε άμεσα με την μελέτη και την εφαρμογή των έξυπνων μετρητών της μελέτης που απαιτείται από την Οδηγία 2009/72/ΕΚ.
  • Αλλαγή των πολεοδομικών περιορισμών για να επιτρέπεται η εγκατάσταση οικιακών ανεμογεννητριών.
  • Υποχρεωτική ανακύκλωση σε όλες τις δημόσιες αρχές και τις τοπικές αρχές που εξυπηρετούνται από σύστημα ανακύκλωσης.
  • Χωριστή συλλογή οργανικών αποβλήτων για μείωση των αποβλήτων και παραγωγή κομπόστας ή/και ηλεκτρισμού με βιοαέριο.
  • Συνεργασία με ιδιώτες επενδυτές στην κατασκευή σταθμών εξυπηρέτησης, ξεκούραση, διευκολύνσεων και εστιατορίων σε στρατηγικά σημεία στους αυτοκινητόδρομους.
  • Προσφορά φοροαπαλλαγής εταιρικού φόρου για εταιρείες που βοηθούν το προσωπικό τους να αγοράσει με δόσεις ορισμένα προϊόντα όπως π.χ. ποδήλατα, αντικατάσταση παλιού καυστήρα κεντρικής θέρμανσης με πιο αποδοτικό, θερμομονώσεις, φωτοβολταικά, σύστημα επεξεργασίας λυμάτων σε κατοικίες κλπ.

Σε μια αναφορά σας είχατε κάνει λόγο για τις «Πράσινες θέσεις εργασίας», τι σημαίνει αυτό πρακτικά και πως μπορεί να βοηθήσει τη μείωση της ανεργίας;
Τα μέτρα που αναφέρονται πιο πάνω εφαρμόζονται σε άλλες χώρες και μπορούν να δημιουργήσουν ανάπτυξη προς τη σωστή κατεύθυνση. Πέραν τούτου όμως με μια πιο σωστή εφαρμογή των νομοθεσιών μπορεί να γίνει για παράδειγμα ανάθεση με το “κομμάτι” σε ειδικά εκπαιδευμένα άτομα να κάνουν επιθεωρήσεις περιβαλλοντικών αδειών, κτηρίων υπό κατασκευή για την ενεργειακή απόδοση αλλά και την πολεοδομική άδεια, καταστημάτων πώλησης κατοικίδιων κλπ. Παράλληλα μπορούμε να βοηθήσουμε την κυπριακή βιομηχανία να κατασκευάζει καινοτόμα προϊόντα όπως για παράδειγμα παθητικά συστήματα θέρμανσης από ΑΠΕ. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και η προώθηση και κατασκευή στην Κύπρο ηλιακών συστημάτων θέρμανσης γνωστά σαν ηλιακά αερόθερμα Solar Air Heaters. Και όλα αυτά είναι μόνο ένα μέρος των όσων μπορούμε να κάνουμε. Εισηγήσεις υπάρχουν χρειάζεται όμως θέληση και θετική στάση για να γίνει η αλλαγή και είναι εδώ που υστερούμε!