Ο  Πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) κ. Γεώργιος Σιαμμάς, δίνει τις δικές του καθοριστικές απαντήσεις στην ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ, γύρω από τα επίκαιρα θέματα ενέργειας που αφορούν την Κύπρο.

ΕΡ.: Πώς πιστεύετε ότι θα επηρεαστεί η καθημερινότητα των πολιτών με τη νέα ενεργειακή προοπτική που διαφαίνεται λόγω του φυσικού αερίου στην Κύπρο;
ΑΠ: Η σημαντικά θετική εξέλιξη της επιβεβαίωσης το Δεκέμβρη του 2011 της ύπαρξης κοιτάσματος φυσικού αερίου στο τεμάχιο 12, σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής για την Κύπρο, η οποία έχει πλέον όλες τις προϋποθέσεις να διεκδικήσει μια θέση – κλειδί στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής, με τη μετατροπή της σε περιφερειακό ενεργειακό κέντρο και να βελτιώσει σημαντικά το γεωστρατηγικό της ρόλο. Αναμένεται ότι σε πρώτο στάδιο πριν από την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου θα δημιουργηθούν προϋποθέσεις για ανάπτυξη παράπλευρων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, οι οποίες προφανώς θα δημιουργήσουν και σημαντικό αριθμό νέων θέσεων απασχόλησης. Αυτό είναι το πιο σημαντικό σημείο που εντοπίζω, το οποίο θα επηρεάσει θετικά την οικονομία και επομένως τους Κύπριους πολίτες. Αρχικά, οι νέες αυτές θέσεις εργασίας προβλέπεται ότι θα δημιουργηθούν στους τομείς των υπηρεσιών που θα στηρίξουν την ανάπτυξη του τομέα. Στη συνέχεια αναμένεται ότι σημαντικός αριθμός νέων θέσεων εργασίας θα δημιουργηθεί για την ανάπτυξη των υποδομών, τερματικού σταθμού υγροποίησης και αγωγών, τόσο στο στάδιο της ανοικοδόμησης όσο και στο στάδιο της λειτουργίας του τερματικού. Μακροπρόθεσμα υπολογίζεται ότι με τη χρήση του φυσικού αερίου θα επέλθει μείωση στο κόστος του ηλεκτρισμού και βελτίωση του περιβάλλοντος, λόγω των μειωμένων εκπομπών ρύπων.

ΕΡ.: Είστε ικανοποιημένοι με τις μέχρι σήμερα εξελίξεις στο θέμα του φυσικού αερίου και τη στρατηγική που ακολουθεί η κυβέρνηση;  Πιστεύετε ότι εισακούστηκαν οι εισηγήσεις σας;
ΑΠ: Η ΡΑΕΚ μετά από δημόσια διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς της Κύπρου (πρώην Υπουργούς Εμπορίου Βιομηχανίας και Τουρισμού, επιχειρήσεις ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου, τράπεζες, ΚΕΒΕ, ΟΕΒ, συντεχνίες, ειδικούς εμπειρογνώμονες, Υπηρεσία Ενέργειας κ.α.) υπέβαλε τον περασμένο Μάρτη στην πολιτεία συμβουλευτικό έγγραφο με τις εισηγήσεις της για τις κατευθυντήριες γραμμές στρατηγικής που αφορούν το τομέα του φυσικού αερίου. Το έγγραφο είναι δημοσιευμένο εδώ και μήνες στην ιστοσελίδα της ΡΑΕΚ, για σκοπούς διαφάνειας (http://www.cera.org.cy/main/data/articles/11a_06_2012.pdf). Θεωρούμε ότι βασικές εισηγήσεις του εγγράφου, όπως η μετατροπή της Κύπρου σε περιφερειακό ενεργειακό κέντρο στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο, σε συνεργασία με στρατηγικούς εταίρους για τη δημιουργία τερματικού σταθμού υγροποίησης, η προώθηση δημιουργίας κρατικής εταιρείας υδρογονανθράκων καθώς και δημιουργίας ενός εθνικού ταμείου υδρογονανθράκων, έχουν υιοθετηθεί.

ΕΡ.: H ΡΑΕΚ ήταν από τους πρώτους φορείς που εισηγήθηκαν την ίδρυση Κρατικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων. Ποια η θέση σας για τη διαμάχη για την ίδρυση της ΚΡΕΤΥΚ;
ΑΠ: Το θέμα της ανάγκης για ίδρυση κρατικής εταιρείας υδρογονανθράκων ήταν ένα ζήτημα στο οποίο υπήρξε ομοφωνία όλων των εμπλεκομένων κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης που διεξήγαγε η ΡΑΕΚ. Η αναγκαία εξειδίκευση και τεχνογνωσία και η συνεχής ενασχόληση που απαιτείται για την αξιοποίηση του φυσικού αερίου αλλά και η αποφυγή εμπλοκής του κράτους σε επιχειρηματικές δραστηριότητες, ήταν μερικοί από τους βασικούς λόγους για τους οποίους όλοι συμφωνούσαν ότι θα έπρεπε να προωθηθεί η δημιουργία του νέου αυτού φορέα. Περισσότερες λεπτομέρειες φαίνονται στο έγγραφο με τις εισηγήσεις. (http://www.cera.org.cy/main/data/articles/11a_06_2012.pdf). Αντιλαμβάνεστε ότι η ΡΑΕΚ ως ανεξάρτητη αρχή, πέραν από την υποβολή του συμβουλευτικού αυτού εγγράφου, δεν είναι δυνατόν να εμπλέκεται στις διαδικασίες για ίδρυση της εταιρείας ή στις διαφορετικές τοποθετήσεις που γίνονται επί του θέματος.

ΕΡ.:Τελικά θα έχουμε φυσικό αέριο ως μεταβατική λύση και από πού; Αναμένετε θετική ανταπόκριση στο διαγωνισμό της ΔΕΦΑ; Οι συνομιλίες με το Ισραήλ απέδωσαν;
ΑΠ.: Η διαδικασία για εισαγωγή φυσικού αερίου ως μεταβατική λύση διεξάγεται από τη ΔΕΦΑ σύμφωνα με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και ήταν μια από τις εισηγήσεις του εγγράφου που υποβάλαμε το Μάρτιο. Από ότι έχουμε πληροφορηθεί υπήρξε πολύ ικανοποιητική ανταπόκριση στο κάλεσμα της ΔΕΦΑ για εκδήλωση ενδιαφέροντος και προσβλέπουμε σε θετικό αποτέλεσμα. Η ΡΑΕΚ ως ανεξάρτητη αρχή του τομέα ενέργειας και αρμόδια για τη προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών δεν εμπλέκεται στη διαδικασία διαπραγμάτευσης που αποτελεί αρμοδιότητα της επιχείρησης φυσικού αερίου. Ωστόσο θα κρίνει το αποτέλεσμα σύμφωνα με τις αρμοδιότητες της και με βάση το συμφέρον του Κύπριου καταναλωτή ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου.

ΕΡ.: Εκφράζονται φόβοι από τους πολίτες για ενδεχόμενες αυξήσεις στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος μέσα στους ερχόμενους μήνες. Τι πραγματικά ισχύει; Πώς θα εγγυηθεί η ΡΑΕΚ τη μη αύξηση στις τιμές του ρεύματος τη στιγμή που αναμένονται σκληρά μέτρα λιτότητας από την Τρόικα;
ΑΠ.: Η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος είναι ρυθμιζόμενη μέσω των διατιμήσεων της ΑΗΚ, εφόσον στο παρόν στάδιο είναι και ο μοναδικός προμηθευτής, τις οποίες εγκρίνει η ΡΑΕΚ ώστε να είναι αντιπροσωπευτικές του κόστους παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και να περιλαμβάνουν και κάλυψη τυχόν απαραίτητων αναπτυξιακών επενδύσεων στη βάση της εγκεκριμένης μεθοδολογίας. Στο σύντομο μέλλον θα σημειωθεί μείωση στους λογαριασμούς με τη λήξη της έκτακτης εισφοράς των 5,75% για κάλυψη των πρόσθετων δαπανών που προέκυψαν από τις ζημιές στον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό Βασιλικού λόγω της έκρηξης στη Ναυτική Βάση. Τυχόν αυξομειώσεις θα είναι αποτέλεσμα αποκλειστικά των τιμών στην Αγορά Καυσίμων ή/και της συναλλαγματικής σχέσης μεταξύ δολαρίου ΗΠΑ και ευρώ, παράγοντες οι οποίοι βρίσκονται εκτός του ελέγχου της ΡΑΕΚ.

ΕΡ.: Τι περιλαμβάνει η πρόσφατη μελέτη της ΡΑΕΚ για πιλοτική εγκατάσταση 100 φωτοβολταϊκών συστημάτων και ποιος είναι ο απώτερος στόχος του εγχειρήματος αυτού;
ΑΠ.: Η Πιλοτική εφαρμογή εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων σε οροφές 125 οικιών αποσκοπεί στη διερεύνηση ενός μεγάλου αριθμού τεχνικών και οικονομικών επιπτώσεων που θα είχε μια ευρεία εφαρμογή του μέτρου του συμψηφισμού μετρήσεων. Σε τέτοια περίπτωση, όλοι οι εμπλεκόμενοι στη διερεύνηση θα πρέπει να έχουν στη διάθεση τους όλα τα στοιχεία, ώστε να αποφευχθούν σπατάλες ή και επενδύσεις που δεν θα προσφέρουν τα αναμενόμενα λόγω περιορισμών που ίσως θα πρέπει να τεθούν λόγω αντικειμενικών τεχνικών προβλημάτων. Στόχος του πιλοτικού είναι να θέσει τις βάσεις για την ευρύτερη δυνατή εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων με τη μέθοδο του συμψηφισμού μετρήσεων. Αισιοδοξώ ότι το πιλοτικό πρόγραμμα θα έχει θετικά αποτελέσματα για να προωθηθεί η ευρεία εφαρμογή του.

ΕΡ.: Ποιος είναι ο ρόλος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ένα απομονωμένο ενεργειακό σύστημα όπως της Κύπρου και ποια η μέχρι σήμερα διείσδυση τους;
ΑΠ.: Ο ρόλος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κύπρο είναι το ίδιο σημαντικός όπως και σε όλες τις χώρες. Το γεγονός ότι το σύστημα είναι απομονωμένο, προσθέτει τεχνικές δυσκολίες, οι οποίες δεν επιτρέπουν την ευρεία και απρόσκοπτη εγκατάσταση τους (αντιγράφοντας την πρακτική που ακολουθείται σε άλλες χώρες, ειδικά αυτές της Ηπειρωτικής Ευρώπης). Η ΡΑΕΚ, όμως, αναγνωρίζει ότι η διείσδυση κατά τα επόμενα 10-15 χρόνια θα είναι ραγδαία, ειδικά λόγω της πτώσης του κόστους εγκατάστασης και λειτουργίας πολλών τύπων ΑΠΕ. Γι’ αυτό, παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις, συμμετέχοντας ενεργά στα αρμόδια Ευρωπαϊκά σώματα, όπως το Συμβούλιο Ευρωπαίων Ρυθμιστών (CEER) και ο Οργανισμός Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER), εφαρμόζει πιλοτικά προγράμματα και εξετάζει σε βάθος το μοντέλο Αγοράς Ηλεκτρισμού, ώστε η Αρχή να είναι σε θέση έγκαιρα να προωθήσει τις νέες τεχνολογίες προς όφελος του Κύπριου καταναλωτή. (Η διείσδυση των ΑΠΕ φαίνεται στο συνημμένο Σημείωμα, στο οποίο παρέχονται και άλλες σχετικές πληροφορίες).

ΕΡ.: Πότε αναμένεται να ανοίξει η αγορά ηλεκτρισμού σε άλλους παίκτες και να σπάσει το μονοπώλιο της ΑΗΚ;
ΑΠ.: Η Αγορά Ηλεκτρισμού στην Κύπρο είναι ανοικτή από την ψήφιση του Νόμου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων το 2003. Οι καταναλωτές που δεν μπορούν να επιλέξουν τον προμηθευτή τους περιορίζονται μόνο στους Οικιακούς. Αυτός ο περιορισμός ισχύει μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου του 2013. Είναι γεγονός όμως ότι, μέχρι σήμερα, παρόλο που η ΡΑΕΚ εξέδωσε αριθμό Αδειών Παραγωγής και Λειτουργίας σε Ανεξάρτητους Προμηθευτές/Παραγωγούς, δεν έχει ακόμη προχωρήσει κανένα κατασκευαστικό έργο. Αυτό προβληματίζει τη ΡΑΕΚ η οποία έχει προωθήσει διαγωνισμό για την ανάθεση σε έμπειρους διεθνείς Συμβούλους την εξέταση του θέματος αυτού, αναμένοντας επίσης και εισηγήσεις για την ένταξη και συμμετοχή της παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στην Αγορά Ηλεκτρισμού.

ΕΡ.: Ποιες πιστεύετε ότι θα είναι οι αλλαγές που θα φέρει το έργο με την ονομασία «EuroAsia Interconnector» στις εμπλεκόμενες χώρες (Κύπρος Ελλάδα, Ισραήλ);
ΑΠ.:Το έργο «EuroAsia Interconnector» είναι πράγματι μεγαλεπήβολο και αν τελικά αποδειχθεί τεχνικά εφικτό και οικονομικά βιώσιμο θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην Αγορά Ηλεκτρισμού στην Κύπρο. Θα απαιτήσει όμως και τη λήψη σημαντικών αποφάσεων για έργα και ενέργειες που συνεπάγονται υψηλό κόστος, όπως για παράδειγμα η ασφάλεια εφοδιασμού, το πραγματικό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας που θα μετακυλιστεί στον Κύπριο καταναλωτή, τα μελλοντικά αναπτυξιακά σχέδια του συστήματος παραγωγής, πιθανή εξαγωγική ικανότητα ενέργειας που θα παράγεται από Συμβατικές Μονάδες Παραγωγής φυσικού αερίου, ΑΠΕ και πολλά άλλα. Στο παρόν στάδιο η ΡΑΕΚ παρακολουθεί το ζήτημα αυτό και ετοιμάζει την μη δεσμευτική γνώμη της, που θα υποβληθεί στον Οργανισμό Ρυθμιστικών Αρχών και στην Ευρωπαϊκή Ένωση σύμφωνα με τον Κανονισμό για τις Ευρωπαϊκές Ενεργειακές Υποδομές.