Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε στις 13.01.2015 τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης αναφορικά με τις πρόνοιες για την προστασία των επενδυτών στην υπό διαπραγμάτευση εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ (TTIP).

Συνοπτικά αναφέρεται ότι με τη συμφωνία TTIP επιδιώκεται η κατάργηση των εμπορικών περιορισμών σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών τομέων, καθιστώντας έτσι ευκολότερη την αγορά και πώληση προϊόντων και υπηρεσιών μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ και διευκολύνοντας την πραγματοποίηση επενδύσεων και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Στόχος δημόσιας διαβούλευσης

Η δημόσια διαβούλευση πραγματοποιήθηκε ενόψει του έντονου ενδιαφέροντος και ανησυχιών που είχαν εκφραστεί για τις πρόνοιες επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτών και κράτους (ISDS) που θα περιλαμβάνονται στη συμφωνία TTIP. Μέσω της δημόσιας διαβούλευσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλησε να δώσει τη δυνατότητα σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να εκφράσουν τις απόψεις τους.

Η διαβούλευση πραγματοποιήθηκε μεταξύ 27 Μαρτίου και 13 Ιουλίου 2014 και λήφθηκαν σχεδόν 150.000 απαντήσεις από επιχειρήσεις, φορείς, οργανωμένα σύνολα και πολίτες της ΕΕ (συμπ. και από την Κύπρο).

Βασικά αποτελέσματα διαβούλευσης

Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων αξιοποίησαν τη διαβούλευση για να εκφράσουν την αντίθεση ή τις ανησυχίες τους γενικά σε σχέση με τη συμφωνία TTIP.

Οι απόψεις ωστόσο είναι διχασμένες όσον αφορά τα 12 ερωτήματα που περιλαμβάνονταν στη διαβούλευση σε σχέση με την προτεινόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσέγγιση του ζητήματος της προστασίας των επενδύσεων. Γενικά, πολλοί συμμετέχοντες αναγνωρίζουν τις προσπάθειες της ΕΕ να βελτιώσει το σύστημα προστασίας επενδύσεων, αλλά θεωρούν για διάφορους λόγους ότι η προσέγγιση είναι ανεπαρκής. Σημαντικός αριθμός συνδικάτων και μια μεγάλη μερίδα των ΜΚΟ τονίζουν την ανάγκη να διαφυλαχτεί και ενισχυθεί το δικαίωμα εφαρμογής ρυθμίσεων για το δημόσιο συμφέρον. Υπάρχουν επίσης εκκλήσεις για επιβολή ισχυρότερων υποχρεώσεων στους επενδυτές, ιδιαίτερα σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα, την εφαρμογή κοινωνικών και περιβαλλοντικών κανονισμών ή, γενικότερα, για εταιρική κοινωνική ευθύνη.

Στην επιχειρηματική κοινότητα, παρά τη γενική υποστήριξη για συμπερίληψη στη συμφωνία συστήματος ISDS που να χαρακτηρίζεται από διαφάνεια και ηθική, εκφράζονται ανησυχίες ότι η προσέγγιση της ΕΕ θα μπορούσε να μειώσει το επίπεδο προστασίας των επενδυτών σε σύγκριση με τις υπάρχουσες συμφωνίες επενδύσεων και ότι αυτό θα μπορούσε να καταστήσει την ΕΕ λιγότερο ελκυστική σε ξένες επενδύσεις.

Για το ISDS, οι βελτιώσεις σε θέματα διαφάνειας αντιμετωπίζονται γενικά θετικά. Μερικοί ωστόσο θεωρούν την προσέγγιση ανεπαρκή λόγω των εξαιρέσεων που προβλέπονται για λόγους εμπιστευτικότητας. Υπάρχουν πολλές απόψεις για τη σχέση μεταξύ ISDS και των εθνικών δικαστηρίων, καθώς και για την προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά στο διορισμό και τα προσόντα των διαιτητών. Η εισαγωγή κώδικα δεοντολογίας για τους διαιτητές, γενικά αντιμετωπίζεται θετικά.

Δηλώσεις Επιτρόπου Εμπορίου

Στις δηλώσεις κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της δημόσιας διαβούλευσης, η Επίτροπος Εμπορίου δήλωσε ότι “Η διαβούλευση δείχνει ξεκάθαρα ότι υπάρχει μεγάλος σκεπτικισμός σε σχέση με το ISDS”. Η Επίτροπος υποσχέθηκε “ειλικρινή και ανοικτή” συζήτηση σχετικά με αυτό το ζήτημα με τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και όλους τους εμπλεκόμενους, κατά τους πρώτους τρεις μήνες αυτού του έτους – πριν υποβάλει οποιαδήποτε πολιτική σύσταση.

Για περισσότερες πληροφορίες και πρόσβαση στα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης πατήστε εδώ.